(E plotësuar) Të punësuarit e ambasadave të Kosovës nëpër vende të ndryshme të Evropës, detyrohen të janë pjesë e ndihmës sociale nga shteti ku veprojnë meqenëse pagat që marrin duke punuar në përfaqësitë diplomatike janë më të ulëta se minimumi i lejuar.

Kualifikimi i disa të punësuarve të ambasadave si raste sociale, ka detyruar shtetet si Gjermania apo Zvicra që të reagojnë te vetë ambasadat për të shprehur pakënaqësinë se duke punësuar njerëz për nevojat e tyre, ato po ndikojnë në rritjen e rasteve sociale.

Përveç ndikimit negativ në imazhin e vendit, shndërrimi i të punësuarve të ambasadave në raste sociale, përbën gjithashtu edhe shkelje të dispozitave ligjore të atyre vendeve. Kjo çështje, megjithatë, nuk duket të ketë qenë shqetësuese për Ministrinë e Jashtme, si në të kaluarën ashtu edhe tani.

Në mungesë të ministrit Enver Hoxhaj, i cili po vazhdon të qëndrojë në vizitë zyrtare në Amerikë, zyrtarë të kësaj ministrie nuk ishin në gjendje që gjatë ditës t’i përgjigjen gazetës rreth kësaj problematike.

Të ardhurat mujore të stafit teknik, siç janë shoferët ose asistentet e ndryshme, jo vetëm që janë prej më të ulëtave në shtetet ku jetojnë ata, por ato shpesh as nuk e kalojnë shumën e ndihmave sociale që ndajnë qeveri të përkatëse për shtetasit e tyre.

Si pasojë kjo ka bërë që shumë kosovarë që punojnë “për shtetin” të ndjehen të fyer me tretmanin që e gëzojnë në raport me standardin e jetesës, dhe të njëjtit me ironi të quhen të punësuarit e “ambasadave sociale”. Ata madje, për të mbijetuar janë detyruar që krahas pagës që marrin të kërkojnë edhe ndihmë sociale nga vendi ku jetojnë.

Stafi “social” i ambasadave

Në një gjendje të tillë janë pothuajse të gjitha ambasadat e Republikës së Kosovës, të cilët gëzojnë tretman të njëjtë, pavarësisht ku funksionojnë. Këtë e pohojnë të punësuarit në disa ambasada, për të cilët është sfidë të jetosh në një vend me pagë të ulët dhe standard të lartë.

Njëri nga të punësuarit në Ambasadën e Kosovës në Cyrih, i ka thënë “Zërit” në kushte anonimiteti se me pagën mujore që merr nuk mund t’i realizojë as për së afërmi nevojat e përditshme të jetesës.

“Paga që ne marrim në Zvicër, nuk është as ndihmë sociale, ndërkaq ky shtet e ka standardin më të lartin në Evropë. Ne paguhemi njëjtë sikurse që paguhen të punësuarit në Tiranë, Berlin apo diku tjetër, pra 1150 euro. Nuk ka kuptim që të gjithë të kemi të ardhura të njëjta, sepse nuk krahasohet kostoja e jetës në Zvicër me atë në Shqipëri”, thotë ai.

Ai thotë se problem tjetër vazhdon të jetë rënia e vlerës së frangut. “Para një viti 1 euro ka qenë e barabartë me 1:60 franga, tash ka rënë në 1:20 euro. Pra nëse para një viti 1000 euro ishin 1600 franga, sot ato janë 1300 franga, pra 300 më pak”, thotë ky person.

Ndërsa njëri nga nëpunësit e Ambasadës në Gjermani, gjithashtu në kushte anonimiteti, tregon se si paga e ulët e punëtorëve në këtë ambasadë ka bërë që dy punëtorë ta braktisin punën.

“Shoferi te ne e ka pagën 1150 euro bruto. Kur t’i ndalen tatimet atij si mbeten më shumë se 700-800 euro, e kaq i bën vetëm banesa. Ai është detyruar të marrë edhe ndihmë sociale për të mbijetuar”, thotë ky burim, duke shtuar se ky punëtor çdo ditë e merr ushqimin nga shtëpia, për t’i kursyer të ardhurat e tij.

Ky person, që kujton se me rritjen e pagave nuk janë përfshirë edhe punëtorët teknikë, thekson se “ambasadat sociale” janë duke e paraqitur Kosovën si shtet “të lodhur” para botës.

Paga e ulët, performanca e dobët

Anëtarët e Komisionit Parlamentar për Punë të Jashtme thonë se pagat e dobëta të punëtorëve të ambasadave dhe kostoja e jetesës në shtetet ku jetojnë, duhet të jetë fakt i mjaftueshëm që qeveria ta rrisë buxhetin për Ministrinë e Punëve të Jashtme (MPJ) dhe jo ta zvogëlojë atë, siç ka bërë më parë.

“Unë kam pasur rast të bisedoj me të punësuar në shërbimet diplomatike dhe forma si punojnë ata është jo e kënaqshme”, thotë zëvendëskryetari i Komisionit për Punë të Jashtme, Hydajet Hyseni.

Ndërsa anëtarja e këtij komisioni, Donika Kada-Bujupi, thotë se ky komisioni ka insistuar disa herë që MPJ-ja të aplikojë “diskriminim pozitiv” për punëtorët e ambasadave, përkatësisht t’i rrisë pagat sipas standardit të jetës, ku jetojnë.

“Ka dallime shumë të mëdha prej kostos së jetës nga një vend në tjetrin, ndërsa pagesat janë krejtësisht të njëjta, ose fare të vogla”, thotë Kada Bujupi. Sipas saj, pagesat e vogla e vështirësojnë punën e ambasadave, regrutimin e stafit dhe gjithashtu pengojnë zhvillimin profesional të ambasadave.

Ardian Arifaj, nga Klubi për Politikë të Jashtme, mendon se Qeveria e Kosovës nuk ka arritur të qeverisë si duhet Kosovën, dhe kjo sipas tij, vërehet edhe në politikën e jashtme. “Të njëjtën papërgjegjësi e ke edhe me aferat që po bëhen në Kosovë, këtu nuk po dallohet asgjë, pra kjo është reflektim i joseriozitetit të qeverisë në të gjitha punët e saj”, thotë Arifaj.

Ambasadat shkelin ligjet

Burimi i gazetës në Ambasadën në Cyrih, thotë se me pagat e ulëta që ka dhënë Qeveria e Kosovës për të punësuarit në këtë ambasadë, është duke i ndihmuar shkeljes së ligjeve zvicerane.

“Personi angazhohet me kontratë 100 %. Njëfarë mënyre ne po i thyejmë ligjin e vendit pranues (Zvicër), sepse, nuk mund të angazhohemi me pagë kaq të vogël, a me kohë pune 100 %. Në kushtet e Zvicrës një pagë e tillë duhet të jetë minimumi 5 mijë franga, e cila do ta kalonte edhe pagën e ambasadorit”, thotë i punësuari në Ambasadën e Zvicrës.