(E plotësuar) “Zëri” ka siguruar “4 pikëshin e Tadiqit”, të cilat sugjerojnë krijimin e një lloj Republika Srpska në veri. Versione të ndryshme për qëndrimin e Thaçit

Presidenti i Serbisë duket se nuk e harron zanatin e vjetër që kur bën propozime, gjithmonë kërkon vetëm të fitojë e asnjëherë të ofrojë diçka si rikthim. Dokumenti, që ka kohë që po përflitet në opinion si dokumenti i 4 pikave të presidentit serb, kërkon zgjidhje që u konvenojnë serbëve, ndërsa nuk ofron asgjë për koncesionet, që sipas dokumentit, duhet të bëjnë shqiptarët.

E vetmja gjë që tingëllon si ofertë e udhëheqësit serb është që në këmbim të këtyre pikave, “Serbia nuk do ta pengojë perspektivën evropiane të askujt” duke mos e përmendur fare nëse fjalën e ka për Kosovën apo cilin vend tjetër.

Në fakt tre nga katër pikat e propozuara nga Boris Tadiq kanë ngjashmëri të madhe me ato që ofrohen për serbët në Pakon e Ahtisaarit. Sidoqoftë, pika e tretë flet për veriun e Kosovës përmes të cilës kërkohet krijimi i entiteteve të veçanta për komunat e veriut, e të cilat së bashku do të quheshin edhe zyrtarisht si “North of Kosovo” apo “Veriu i Kosovës”.

Mënyra se si e prezanton këtë ide Tadiq duke kërkuar të gjitha të drejtat administrative për këtë krijesë të veçantë, “Veriu i Kosovës” të krijon përshtypjen e dëshirës për krijimin e një republike serbe brenda Kosovës, njëjtë siç ekziston në Bosnjë e Hercegovinë.

Përshtypjet ndërkombëtare

Asnjë nga zyrtarët perëndimorë të kontaktuar nga “Zëri” nuk kanë preferuar të flasin për këtë çështje zyrtarisht, pasi, sipas tyre, kjo mbetet një çështje shumë e ndjeshme për të cilën është ende herët të flitet. Një diplomat perëndimor nga vendet e Quintit, duke folur në kushte anonimiteti, ka thënë se “mënyra se si Serbia e ka prezantuar atë dokument është shumë e paqartë ndërsa dokumenti në fjalë nuk është një dokument formal”.

Ky diplomat e pranon intepretimin që i bën “Zëri” se një nga pikat e dokumentit “të krijon përshtypjen e dëshirës për një Republikë Srpska në veri”, pasi, gjithmonë sipas këtij diplomati, “Serbia që moti mundohet që veriun ta bëjë pjesë të dialogut Prishtinë – Beograd në Bruksel”.

Mirëpo, i njëjti vlerëson se është ende shumë herët për të thënë saktë një gjë të tillë pasi vetë serbët ende nuk e bëjnë të qartë as në diskutimet që i kanë me ndërkombëtarët nëse kjo ofertë është përpjekje e tyre për të qenë konstruktivë apo thjeshtë një përpjekje serbe tipike për fushatë parazgjedhore.

Në fakt, në dokumentin e siguruar nga “Zëri” shprehet qartë dëshira e presidentit serb që problemi i veriut të zgjidhet gjatë pranverës kur edhe pritet të mbahen zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare në Serbi. Mirëpo diplomatë perëndimorë në Prishtinë vlerësojnë se ”relaksimi i situatës” në veri mund të trajtohet vetëm pasi të zgjidhet një qeveri e re në Beograd.

Të njëjtit e pranojnë se propozimi i Tadiqit ka jo pak ngjashmëri me atë që ofrohet në Pakon e Ahtisaarit. Edhe pjesa për kishat e manastiret ortodokse serbe nuk është aq e qartë as për ndërkombëtarët pasi dokumenti është folur nga serbët, por nuk është prezantuar ende në mënyrë formale prej tyre.

Diplomati perëndimor që ka folur për “Zërin” në kushte anonimiteti, ka thënë se normalisht që pjesët që kanë ngjashmëri me Pakon e Ahtisaarit në 4-pikëshin e Tadiqit mund të diskutohen, edhe nëse serbët nuk duan ta quajnë si ofertë të ngjashme me Pakon e ish-presidentit finlandez.

“Një gjë që shumë nga ne e ndjejmë është se pjesa më e rëndësishme nuk është emërtimi “Ahtisaari”, por përmbajtja e tij. P.sh. në veri mund të keni shërbime shëndetësore që financohen nga Beogradi, mirëpo vetëm nëse kjo bëhet në mënyrë transparente”, ka thënë më tej ky diplomat.

Disa versione të qëndrimit të Thaçit

Ekzistojnë tre versione sa i përket qëndrimit të kryeministrit të Kosovës rreth asaj që thuhet në këtë dokument. Një version është se kryeministri e di përmbajtjen në bazë të fjalëve që ka dëgjuar nga diplomatë të ndryshëm, mirëpo ai ende nuk e ka dokumentin zyrtar.

Mirëpo, ka zyrtarë të afërt me ambasada perëndimore në Kosovë që thonë se kryeministri i Kosovës gjatë takimit të fundit të Grupit Drejtues Ndërkombëtar në Vjenë ka treguar që jo vetëm se e di përmbajtjen e propozimit të Boris Tadiqit, por ka dhënë shenja edhe se është i gatshëm t’i diskutojë ato qysh janë propozuar nga Tadiqi.

“Disa diplomatë perëndimorë kanë qenë pothuajse të dëshpëruar me pozitivitetin e kryeministrit gjatë takimit të Vjenës përballë këtij dokumenti dhe ndjenja te ta është që ai thjeshtë po kujdeset për karrierën e tij politike”, i është thënë jozyrtarisht “Zërit”.

Ndërsa version i tretë është ai që dihet edhe zyrtarisht se Kosova me përjashtim të asaj që e ofron për serbët Pako e Ahtisaarit nuk është i gatshëm as ta diskutojë.

Zëvendëskryeministri i Kosovës, Hajredin Kuçi, pas takimit të së premtes me Asociacionin e Gazetarëve Profesionistë të Kosovës, ka thënë se zgjidhjet për veriun do të jenë vetëm ato që janë në kuadër të Pakos së Ahtisaarit dhe Kushtetutës së Kosovës.

“Atje ka nevojë për rend dhe ligj, legjitimitet demokratik, zhvillim ekonomik dhe nuk ka nevojë për asnjë zgjidhje tjetër të veçantë“, tha Kuçi.