Prishtinë. Pesë kilogramë sheqer, 1 litër vaj, 1 kilogram mish dhe disa gjëra tjera higjienike, ishin në shportën e qytetares Azemine Behrami, e cila dilte nga njëri market në qendër të Prishtinës e dëshpëruar me ngritjen e çmimeve të artikujve elementarë ushqimorë. “Me paratë që unë planifikoj të bëj pazar për një javë shumë më pak bleva sot”, tregon Behrami e shqetësuar me çmimet e ngritura pas rritjes së çmimit të bukës pak ditë më parë.

Edhe Burim Shabani, nga Prishtina shprehet i habitur dhe në të njëjtën kohë i brengosur me ngritjen e çmimeve të artikujve ushqimorë.

“Duke marrë parasysh rrogën mesatare në Kosovë, e cila sillet prej 250-300 euro, kjo nuk mund t’i përballojë këto çmime”, shprehet ai, duke thënë se është edhe më e vështirë kur mbahet familja vetëm me një rrogë dhe nuk di se çka të blesh më parë.

Bie konsumi

Pak ditë pas ngritjes së çmimit të bukës , tregtarët kanë rritur çmimet e të gjithë artikujve elementarë ushqimorë duke bërë që të reagojnë ashpër qytetarët, standardi i të cilëve po bie dita ditës.

Gati të gjitha produktet ushqimore që konsumojnë qytetarët në baza ditore janë shtrenjtuar nga 5 deri 50 cent në krahasim me një muaj më parë. Në kryeqytet çmimi për 1 litër vaj sillet prej 1.30 deri 1.50 euro, po ashtu sheqeri ka pësuar ngritje të dukshme, ku paketimi prej 3 kilogramë kap çmimin prej 3.79 euro nga 3.30 sa ka qenë një muaj më parë.

Sokoli, njëri nga përfaqësuesit e marketit “Viva” në Prishtinë, është shprehur se produktet me elementare për konsum kanë pësuar një ngritje nga 10-30 centë si vaji, sheqeri, kripa etj.

Ai tregon se kjo ngritje e çmimeve ka ndikuar edhe në rënien e konsumit.

“Në vend se të ketë zbritje të çmimeve të produkteve, ka filluar trendi i ngritjes së tyre në prag të festës së Bajramit. Kjo po na dëmton ne si shitës, po ashtu po i dëmton edhe qytetarët, të cilëve po u rëndohet jeta edhe më shumë”, ka thënë ai, duke shtuar se po detyrohen t’i ngrenë çmimet për shkak se nga furnizuesit po i marrim mallrat me çmime të larta.

Burim Shaqiri, pranues i mallit në marketin “Ben-af”, ka thënë se këto çmime janë duke u ngritur vazhdimisht.

Ai ka thënë se ende nuk vërehet rënie e konsumit, mirëpo siç ka thënë ai, nëse vazhdohet me këtë ngritje do të ketë rënie të konsumit për shkak se nuk mund ta përballojnë qytetarët .

Edhe në marketin “Maxi Market” në Prishtinës vërehet ngritje e çmimeve të produkteve, ku sipas punonjësve kjo ngritje është shkaktuar menjëherë pas ngritjes së çmimit të bukës.

ODA jep sugjerime për qeverinë

Safet Gërxhaliu, kryetar i Odës Ekonomike të Kosovës (OEK), ka thënë se kjo ngritje e produkteve strategjike do të ndikojë direkt apo indirekt edhe në ngritjen e çmimeve të produkteve tjera.

Ai ka shtuar se kjo është formë e indeksit zinxhiror dhe në këtë drejtim të gjitha çmimet e produkteve ushqimore në një nuancë janë të ngritura.

“E tëra kjo e ka një kahje negative dhe e cila e rëndon situatën, për arsye se Kosova gjendet me një shkallë të varfërisë 40-50 për qind, ku varfëria ekstreme është në rritje”, ka thënë ai.

Sipas tij, kësaj gjendje qeveria duhet t’i qaset me një vështrim pragmatik, të analizojë TVSH-në dhe akcizën në produkte me rëndësi të veçantë ushqimore si dhe të analizojë mundësinë e shfrytëzimit të fondeve emergjente.

Selatin Kaçaniku, kryetar i OJQ-së “Konsumatori”, ka thënë se Qeveria e Kosovës duhet ta përmbushë obligimin ligjor që e ka për mbrojtjen e konsumatorit që ta informojë me kohë për çdo gjë për të drejtat dhe interesat e tij.

“Qeveria duhet ta dijë se afër 60 për qind e popullatës jetojnë në varfëri dhe duhet të veprojë dhe të krijojë politika konform këtij fakti”, ka thënë ai.