Sipas disa analizave të Bankës Botërore, fermerët kosovarë llogari më të madhe kanë nëse mbjellin dredhëza, apo tranguj. Aty, në një hektar fitimin e kanë gati 30 herë më të lartë se kur mbjellin grurë apo misër.

Ndërkaq, të dhënat e tjera nga statistikat tregojnë se sipërfaqet e mbjella me perime, apo të plantacioneve janë shumë herë më të vogla se ato me drithëra. Sipas kësaj bujku në Kosovë llogarinë më të madhe ka kur mbjell grurë, ose misër, se sa perime, apo pemë. Kjo ka logjikën e vet- drithi ka treg më të gjerë dhe familjeve, posaçërisht atyre rurale iu krijon siguri më të madhe. Ndërkaq, të gjitha zhvillimet janë kanalizuar sipas zhvillimeve në treg.

Së pari, mundësitë eksportuese janë të vogla, ndërsa tregu i brendshëm nuk ka kapacitete të mëdha absorbuese, po qe se e tërë Anadrinia të merrej me kultivimin e trangujve dhe të specave, apo që në disa pjesë të tjera fermerët të prodhonin vetëm dredhëza. Një hiperduksion i këtyre produkteve do të bënte presion në çmim dhe rentabiliteti për një hektarë detyrimisht do të ulej. Prandaj, e tërë sasia e kulturave të tjera, pos për drithërat, është orientuar varësisht nga rrethanat në treg, i cili në pikun e prodhimit është nën ndikim të madh edhe mallrave nga importi.

Zhvillimet më të reja në tregun e drithërave, përkatësisht të grurit treguan se sa e lëndueshme është Kosova në këtë pikë. Fermerët nuk po mbjellin grurë për treg, por vetëm sa për nevojat e tyre. Nuk kanë leverdi, meqenëse importi po shkatërron prodhimin vendor. Sivjet, pas tronditjeve në tregun global, kosovarët duhet të paguajnë çmim më të lartë të bukës. Duke lënë mënjanë tendencat spekulative, megjithatë kjo është kostoja e nënçmimit të bujqësisë. Fermeri nuk është i stimuluar me asnjë masë. Ai kur mbjell grurë ka parasysh vetëm nevojat e veta, e jo edhe ato të tregut. Tepricat i ruan, ose i nxjerr në shitje në momentin kur ato janë para rrezikut që të prishen.

Nga ana tjetër prodhimi i perimeve kryesisht është i karakterit sezonal. Produktet kosovare dalin në treg kur ai është i ngopur nga importi. Prodhuesi vendor është viktimë e marrëveshjeve për tregti të lirë, meqenëse ai nuk ka sasi të madhe të prodhimit, ashtu që të eksportojë. Nga ana tjetër, është shkatërruar edhe industria përpunuese. Në vend se të përpunohen tepricat e disa produkteve, ato i përfundojnë në Dri.

Sipas të dhënave statistikore, Kosova ka 404 mijë hektarë tokë që mund të punohen, prej të cilave afër 301 mijë hektarë janë ara dhe kopshte, pemishte – 12 mijë hektarë dhe vreshta afër dhjetë mijë hektarë. Por, në fakt nuk punohet as gjysma e tyre. Për ilustrim po përmendim se sivjet janë korrë rreth 75 mijë hektarë me grurë, të cilët kanë plotësuar gjysmën e nevojave që ka Kosova. Gjysma tjetër vjen nga importi, meqenëse në këtë vend, më e stimuluar është tregtia, se sa prodhimi.