Linjitin të cilin e posedon Kosova, është opsioni më i lirë për prodhimin e energjisë me kapacitete të plota. Ndërkohë që për prodhimin e energjisë alternative duhen miliona euro, të cilat Kosova e ka zor t’i sigurojë. Kështu kanë thënë disa ekspertë të ekonomisë dhe përfaqësues të disa organizatave joqeveritare.

Përkrahje për prodhim të energjisë nga thëngjilli ka dhënë edhe Banka Botërore, që konsiderohet si opsioni më i lirë për prodhim të energjisë elektrike në Kosovë. Ndërsa, Instituti për Politika Zhvillimore (INDEP), e sheh si zgjidhje prodhimin e energjisë alternative.

Energjia alternative “cirk” për vendin

Avni Kurshumliu, ekspert i energjetikës, ka thënë se raporti i “SIERA CLUB”-it, apo draft-raporti i hartuar nga Universiteti Berkeley në Kaliforni si dhe angazhimi i KIPREDIT dhe disa OJQ-ve tjera, që të hiqet dorë nga ndërtimi i TC-ve të reja në bazë të thëngjillit, i vë kapakun gjithë këtij “cirku”.

Ai ka thënë se gjatë procesit të djegies së thëngjillit dihet se përveç energjisë që fitohet prodhohet një sasi e konsiderueshme e hirit, por me teknologjitë e reja të filtrave elektrikë është e mundur që objektet e reja të ndërtohen pa tymtarë (pjesëmarrja e hirit në përbërjen e thëngjillit është afro 17%) .

“Për fat të mire thëngjilli i Kosovës ka përbërje të dobët të sulfurit kështu që nuk është i domosdoshëm ndërtimi i pajisjeve për desulfurim. Me teknologji të reja edhe NOx mund të izolohet por emetimi i CO2 –shit mbetet”, ka thënë ai, duke shtuar se me mbylljen e TC Kosova A edhe ky problem reduktohet mjaft.

Kurshumliu ka thënë se me projektet për energji alternative duhet të vazhdohet, mirëpo sipas tij, së pari duhet të sigurohet energjia e domosdoshme e mandej t’i jepet prioritet energjisë alternative.

“Kjo e fundit (energjia alternative) ka një mangësi se nuk mund të sigurojë vazhdimisht prodhim të energjisë”, ka thënë Kurshumliu.

Ethem Çeku ish-ministër i Energjetikës, ka thënë se realisht, deklaratat e disa organizatave, që Kosova të prodhojë energji alternative nuk qëndrojnë.

Ai ka thënë se këto organizata nuk kanë bërë asnjëherë ndonjë analizë se vendi mund të prodhojë energji alternative për të dalë me konkluzione të tilla.

“Kosova ka bërë analiza shumë të thukëta, se vendi mund të gjenerojë energji elektrike nga linjiti dhe si opsion i dytë atë nga uji dhe vetëm nga baseni i Dukagjinit”, ka thënë Çeku.

Thëngjilli të ketë përparësi

Lumir Abdixhiku, drejtor në institutin “Riinvest”, ka vlerësuar se kjo mund të jetë një kombinim për prodhim të energjisë.

Sipas tij, është e obligueshme që deri në vitin 2020, vendi të prodhojë 20 për qind të energjisë alternative, por asnjëherë të mos lihet anash linjiti.

“Duhet të matet se cila e ka koston më të lirë. Prandaj, askush nuk duhet ta ndalojë që Kosova të mos e shfrytëzojë linjitin, ajo është pasuri e jona dhe duhet të shfrytëzohet”, ka thënë Abdixhiku.

Ai ka shtuar se duhet të ketë investime për prodhim të energjisë nga linjiti, por ato investime duhet të bëhen në teknologji që mundëson ndotjen sa më të paktë të ambientit nga përdorimi i linjitit.

Avni Zogiani, drejtues i organizatës “Çohu”, ka thënë se energjia alternative më mirë të zhvillohet, por ai ka sqaruar se implementimi i saj ka kosto shumë të lartë dhe një vend siç është Kosova, nuk mund ta përballojë koston për të prodhuar energji alternative.

“Është e obligueshme që 20 për qind e energjisë të prodhohet nga ajo alternative, prandaj është e mjaftueshme që Kosova të arrijë të prodhojë aq, për shkak se është e shtrenjtë”, ka thënë Zogiani. Sipas tij, Kosova duhet të shfrytëzojë thëngjillin në mënyrë tejet precize për të dalë nga kriza që gjendet.

Ai ka theksuar se e sheh që shfrytëzimi i thëngjillit për prodhim të energjisë është pothuajse e vetmja mënyrë që Kosova të këndellet ekonomikisht.

Zogiani e konsideron si fushatën më të dëmshme që po bëjnë disa OJQ, duke promovuar prodhimin e energjisë alternative.