Ndërkohë që një ngadalësim global dhe një trazirë e kohëve të fundit në Eurozonë (EZ) kanë lëkundur ekonomitë e gjashtë vendeve në Evropën Juglindore (EJL), ku përfshihet Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi dhe Serbia.

Integrimi i tyre më i thellë me Bashkimin Evropian (BE) mbetet perspektiva më e mirë afatgjatë për rritjen e tyre, sipas dokumentit të ri të Bankës Botërore “Raporti i Rregullt Ekonomik mbi Evropën Juglindore” (SEE RER), i nxjerrë të martën. Ky është i pari i një serie raportesh të rregullt që do të dalin çdo gjashtëmuaj.

“Parashikimet tona për rritjen ekonomike në këtë rajon janë prej 2.5 për qind në vitin 2011 dhe 2.1 për qind në 2012,” thotë Ron Hood, Kryeekonomist në Sektorin e Bankës Botërore për Uljen e Varfërisë dhe Menaxhimin Ekonomik dhe autor kryesor i raportit.

“Megjithatë, edhe këto parashikime rritjeje modeste supozojnë që kriza e Eurozonës të zgjidhet në mënyrë të rregullt. Nëse kriza do të përkeqësohet, rritja ekonomike në këto vende mund të jetë shumë më e keqe”.

Efektet e një ngadalësimi të mëtejshëm global dhe pasiguritë e zgjatura rreth krizës së Eurozonë do të ndikojnë ekonomitë e këtyre vendeve të Evropës Juglinodre nëpërmjet tregtisë, investimeve të huaja të drejtpërdrejta (FDI), bankave të huaja dhe remitancave, sipas “Raportit të Rregullt Ekonomik mbi Evropën Juglindore”.

Të gjitha këto kanale do të prekeshin nga tensione më të thella ekonomike dhe financiare në BE dhe EZ. Tregtia me BE është një shtysë kryesore e eksporteve dhe rritjes së përgjithshme ekonomike për vendet e EJL-së, duke përbërë nga 30 për qind deri në pothuajse gjysmën e GDP së tyre.

Në vitin 2010, 58.2 për qind e eksporteve totale ishin drejt BE, ku pjesa e luanit shkonte drejt Italisë dhe Gjermanisë. Pas një rënieje prej 14.7 për qind në vitin 2009, eksportet shënuan një rritje të fortë prej 20 për qind në vitin 2010, duke arritur kulmin prej 29.7 për qind në tremujorin e parë të vitit 2011 krahasuar me vitin e mëparshëm dhe pas kësaj janë ngadalësuar.

Importet kanë një dinamikë të ngjashme, por me një rënie më të thellë në vitin 2009 dhe një ringritje më të heshtur. Si pasojë, edhe bilanci i tregtisë, edhe deficit aktual i llogarive (CAD) për rajonin u përmirësua me rreth 10 pikë përqindjeje në vitin 2010, krahasuar me vitin 2008.

Megjithatë, pavarësisht përmirësimeve të kohëve të fundit deficit aktual i llogarive mbeten ende të larta, veçanërisht në Malin e Zi dhe Kosovë, thotë raporti.

Përtej tregtisë, investitorët e BE janë gjithashtu ofruesit më të mëdhenj të Investimeve të Huaja Direkte në rajon, me hyrje neto me vlerë mbi 2 për qind të GDP të EJL.

Gjithashtu, vendet e EZ paraqesin një burim të rëndësishëm të remitancave për të gjithë vendet e EJL, veçanërisht për Kosovën, Shqipërinë, Bosnjen dhe Hercegovinën, dhe Serbinë.

Prania e bankave të huaja krijon një kanal tjetër të ndikimit të mundshëm. Pjesa e bankave të huaja në asetet totale të sistemit bankar të rajonit është rreth 89 për qind.

“Ndërkohë që sistemet bankare në përgjithësi në vendet e EJL duken të jenë rezistente, me likuiditet të lartë dhe amortizatorë të rëndësishëm kapitalë, rreziqet ekzistuese të kredisë dhe financimit po zmadhohen në rajon, të shtyra kryesisht nga zhvillimet negative në BE, barra e kredive me probleme nga bankat në shumë vende të SEE6 dhe rritja ekonomike në ngadalësim,” paralajmëron Hood.

“Pothuajse të gjithë bankat e huaja në EJL janë nga vende të BE, me një përqindje krahasueshmërisht të lartë të bankave me pronësi greke dhe italiane. Stresi i mëtejshëm mbi bankat e tyre përkatëse mëmë mund të krijonte një tkurrje tjetër të kredisë në rajon”.