Për të martën është paralajmëruar fillimi i bisedimeve ndërmjet Kosovës e Serbisë. Nuk dihet cilat tema do të trajtohen. Politike a ekonomike, humanitare a sportive. Fundja, nuk ka fare rëndësi cila është tema. As në cilën gjuhë do të flitet. As para cilit flamur e me ç’kostume do të çokën duart. Dhe as nëse do të vihen doreza për të mos u kontaminuar njëri me tjetrin ashtu siç u kontaminuam deri më tash gjatë historisë.

Është me rëndësi që bisedimet po fillojnë. Dhe që dy popuj, historikisht, është e çuditshme pse, edhe pse historikisht dihet fajtori ose shkaktari si thuhet politikisht, shumë armiq, më në fund do ta njohin njëri-tjetrin dhe realitetin e ri të krijuar në marrëdhëniet e tyre. Se Prishtina ekziston për Beogradin dhe se Serbia ekziston për Kosovën.

Dhe, pse jo, le të bisedohet edhe për atë që po quhet pjesë Veriore e Kosovës. Me shkronjë të madhe e të vogël dhe pa pikë patetizmi. Por, me pragmatizëm politik që lehtëson dhe zbut marrëdhëniet ndërmjet dy popujve pa cenuar asnjërin në planin gjeografik e territorial.

Nuk e është zbuluar AMERIKA nëse themi se Jerusalemi është kryeqyteti i shpallur nga izraelitët për Izraelin dhe kryeqyteti i aspiruar nga palestinezët për Palestinën. As nëse themi se Jerusalemi tashmë ndahet në Jerusalemin Perëndimor dhe në atë Lindor. Në pjesën ku gjendet Muri i Vajit, dhe Xhamia e famshme Al Aksa. Dhe, ku, pos tyre, ndodhin pothuaj çdo ditë konfliktet ndërmjet hebrenjve vendorë dhe palestinezëve anas.

Dhe nuk themi po ashtu asgjë të re nëse konstatojmë se krahas luftës, këta dy popuj kanë biseduar me decenie për të arritur një paqe që nuk po vije ende dot për rrethanat që dihen ose që nuk përmenden. E ku po ashtu ndërmjetësojnë fuqitë e mëdha, në veçanti aleati ynë SHBA.

Historia e armiqësive ndërmjet shqiptarëve e serbëve nuk është e vjetër sa historia e Jerusalemit dhe pretendimet e dy popujve antikë për të pasur të drejtën ekskluzive mbi të e në të edhe nëse ajo e drejtë është arritur me luftë. Edhe pse kjo e drejtë, në rastin e shqiptarëve dhe serbëve, historikisht dhe faktografikisht, dallon shumë. Sepse serbët erdhën në Ballkan dhe i gjetën fqinj shqiptarët.

Është krejtësisht diçka tjerët pse ata nuk deshën, të paktën deri vonë, e madje edhe tani kanë këtë tendencë, që shqiptarët të mos i pranojnë as për fqinj. E kundërta ishte dhe është me shqiptarët ndaj serbëve.

Të martën pra pritet do të fillojnë këto bisedime. Është mirë që në to nuk shkohet, dhe mendoj se nuk duhet të shkohet, me ekskluzivitetin mbi të drejtën për Jerusalemin. Sepse çdokush e ka Jerusalemin e vet. Kudo në botë. Edhe shqiptarët e edhe serbët. Serbët e kanë Jerusalemin e vet në Serbi, shqiptarët e Kosovës këtë Jerusalem e kanë në Kosovë.

Këtë raport dhe këtë ndjenjë, për fat të Kosovës dhe të Serbisë e ka kuptuar dhe po e menaxhon drejt bashkësia ndërkombëtare që vepron në Kosovë dhe në Serbi. Prandaj i ka angazhuar këto bisedime. Për t’i çelë rrugë Serbisë për në Bruksel dhe për t’i hapur rrugë Kosovës për në Evropë.

Dhe është mirë që ato po fillojnë pak para ardhjes së kryeministrit të Rusisë në Ballkan e edhe në Serbi. Se, fundja, edhe Moska është deklaruar për këto bisedime. Duke e ditur, natyrisht, se askush me fillimin e tyre as nuk duhet të ndjehet dhe as të deklarohet as ngadhënjimtarë dhe as humbës.

Ose pse të dy të palët, edhe Kosova e edhe Serbia le të ndjehen ngadhënjimtarë, se po bisedojnë. Për mospajtime. Dhe është gjithmonë më mirë të bisedohet sesa të luftohet.

Luftën e kemi provuar. E pse të mos provohen edhe bisedimet ?