Astrit Gashi

Një javë, një vit... në katër ditë televizive

Disa nga ngjarjet më bajate që na presin në orët e para të secilit vit të ri, janë pa dyshim programet festive të televizioneve tona. Zakonisht shoumenët, këngëtarët, aktorët e politikanët, kujdesen që për natën e ndërrimit të moteve dhe ditët festive e të pushimit dinë që të na prezantojnë shpërthimet e tyre artistike. Shpërthime këto që zakonisht ofron bajatllëk. Por që sivjet kupën e bajatllakut ia nxorën me këngën “Xhamadani vija-vija”.

Nëpër netët festive, që ne i kemi tri a katër, nuk la kush pa e kërkuar e pa e kënduar, e bënë aq bajat sa ta meritonin kurorën. Nuk them se kënga është bajat, edhe pse këtu po ashtu ka hapësirë për debat, por se nuk mbeti kush, këngëtar, politikan, aktor, tifoz e qytetar i thjeshtë pa e kënduar. Madje atë i detyruan ta këndojnë edhe dy të huaj- edhepse nuk është në traditën shqiptare t’i zënë ngushtë miqtë e as t’i sikletojnë me kërkime favoresh.

Kënga e cila na jep energji aq sa edhe po të na e lëshojnë deri sa jemi fjetur çohemi “jerm” e shëtisim nga një fushëbetejë në tjetrën për të realizuar ëndrrën tonë kombëtare - shtetin e përbashkët të shqiptarëve. Por, që të mos e harrojmë se bashkimi i trojeve etnike është një dëshirë e jona, këtë na e kujtoi njëra nga moderatoret e këtyre spektakleve. Thënë sinqerisht me të dëgjuar tingujt e rreshtat e parë të kësaj kënge, disi spontanisht i ngre duart lart, më kalon lodhja e ngrihem në këmbë, me plot mburrje dhe me energji për t’i shquar tre a katër njerëz pa lujtur vendi.

Në apatinë tonë shoqërore, kjo këngë merr trajtën e një pilule magjike, të një “viagra” që na i çon lart epshet kombëtare, apo edhe të një “heroine” të pastër 100 për qind. Latino-amerikanët, thuhet se i kanë serialet që i bëjnë të lumtur, që i bëjnë të harrojnë përditshmërinë e rëndë... Ndërsa ne kemi Xhamadanin dhe atë jo gjithfarë, por “vija-vija”. “Është Kosova, është Shqipëria”!

Atë që s’po e bëjnë politikanët, po e bën estrada. Mbajtëm zgjedhje edhe në natën e dytë të vitit të ri. Transmetim live, me kamera, dhe në transparencë të plotë. Aty ishte edhe KQZ-ja që garantoi se nuk do të bëjë dallavere dhe se rezultatet do të jenë reale. Valdete Dakaj e estradës dukej më e kuqe dhe më e bardhë se ajo e KQZ-së. Të veshur kuq e bardh në atmosferë festive, në këtë natë të dytë të vitit që nisëm... zgjodhëm qeverinë e re dhe kryeministrin. Të gjithë të hijshëm, të veshur mirë, me xixa e kuq e bardhë, por goxha të lehtë nga truri.

Si duket nuk është e shkruar që të kemi në asnjë rrethanë një qeveri krejt të mirë. Diçka gjithsesi do t’i mungojë. Dhuratat ndërkaq ishin rrëfim më vete - shampon për parandalimin e rënies së flokëve . Hiç s’e di se kujt dreqi i shkoi mendja që të organizojë zgjedhje natën e vitit të ri dhe të mendojë se po shfaq kreativitet dhe argëtim. Zgjedhjet gjithmonë do t'na e prishin harenë e gëzimin, o njerëz! Duke i parë se si i kemi yjet e estradës, komedianët, shouman-ët, goxha shumë po më hyjnë në qejf politikanët. Këta të fundit së paku janë në “tokë të bukë”, për dallim nga estrada që e mendon veten dikah lart dhe larg, në Bahama, në getot e New-Yorkut, si Kim Kardashian e Justin Timberlake.

Disa herë e kam pyetur veten natën e vitit të ri se në cilën kohë po jetojmë. Nëse jemi në vitin 1988, 1998, 2008 apo disa çaste para vitit 2012. Në televizionin publik u emetua një “skeç” humoristik goxha interesant, që përshkruante deri në një masë hapësirën e lirisë në vendin tonë. Ndjenjën tonë për të thënë “ani nashtë” e për t’u pajtuar me realitetin, dhe pasojat që mund t’i ketë secili që refuzon të pajtohet, nënshtrohet dhe thotë “nuk dua”. I dyti, sipas këtij “skeçi” përfundon i hedhur në kazanin e bërllokut, nga palltëgjatët me sheshirë (spiunët e menaxhuesit e trurit!) bashkë me shumë protestues të tjerë.

Në emër të Mitrovicës dhe lirisë së saj. Aty gjendej edhe Konica me librat e tij ndërsa në anën tjetër të kazanit të bërllokut lëvizte i lirë i dehuri nga alkooli, nga nënshtrimi dhe nga të menduarit “ani nashtë”. Ajo që u tha barti një kuptim për t’u përgëzuar, por nuk e kuptoj se për çfarë arsyesh në vitet 2011-2012, ende duhet të bëjmë skeçe të tilla, sikur ato të “Treshi përsheshi” të fundviteve ‘80.

Prej kujt duhet të frikohemi sot dhe pse frikohemi? Pse artistët tanë sot, kur jemi të lirë, kodojnë aq shumë mesazhet, sa edhe dikur që ishim nën okupimin policor jugosllav e serb nuk ka patur këso kodesh. Ndoshta kështu e do arti, ndoshta ndryshe as nuk do të mund të transmetohej në një televizion publik, ndoshta e ndoshta... por mua dhe jam i bindur secilit prej nesh nuk na pëlqeu ky kodifikimi që donte deshifrime.

Tash që festa përfundoi, mundohem të balancoj ndërmjet bajatizmit të vetë kësaj feste dhe bajatizmit të programeve festive. Ndoshta më është bërë bajat kjo festë dhe u gjuhem në qafë të tjerëve. Nuk e di pse i shikova programet festive, meqë ishin ashtu si ishin.

Përgjigjja duhet të jetë e thjeshtë: ato janë mënyra më e mirë në dispozicionin e festimit të Viti të Ri. Me siguri shumë më të mira se ndejat festive prej 70 eurove. Ato ishin kanaxheqe e dasma të transmetuara “live” si në televizionet lokale të shqiptarëve në Maqedoni. Ishin dhe janë më argëtuese se poezitë e vendosura si “status update” në Facebook...