Vendi i Evropianëve të Rinj, viti 2010. Nga çdo cep i Kosovës njerëzit po organizoheshin që të vinin e të merrnin pjesë në një projekt madhor. Kush me veturë, kush në këmbë, kishin mësyrë kryeqytetin. Disa të tjerë ishin ngarkuar mbi mushka e gomarë, e kishte edhe të tillë që deri diku erdhën edhe me anije. Të gjithë donin të ndihmonin në realizimin e këtij projekti madhështor. Ishte ky projekti më i madh që ishte konceptuar ndonjëherë. Krenaria e kombit të ri. Kombit kosovar. Shpija e Madhe e Kosovës.

Historia e një shpije

Kjo është historia për Shpinë e Kosovës. Jo atë spektaklin televiziv të bazuar në konceptin orvellian të Vëllait të Madh, por për një shpi të vërtetë. Të madhe. Shumë të madhe. Aq të madhe, saqë u desh që i gjithë populli i Kosovës të kontribuonte në ndërtimin e saj. Të madhe, ngase ashtu i duam ne, kosovarët, gjërat. Ideja për ndërtimin e një shpije të tillë, projekt ky madhor me karakter kombëtar, erdhi si produkt i mendimeve të përbashkëta të kabineteve të shefit. Ishte kohë e vështirë, atëbotë kur lindi kjo ide. Lindi pikërisht në kohën kur gjykata e lartë e shtetit po shqiptonte dënimin me vdekje për Ali Babën dhe 40 hajdutët e tij, të cilët terrorizuan shefin. E sulmuan ashpër, shefin tonë të dashur, mu në pallatin e tij në lagjen mbretërore të Prishtinës. Atëbotë, shefi banonte në lagjen ku banonin të gjithë princat, kontët e lordët.

Nuk dihet se cili ishte i pari që erdhi me idenë e ndërtimit të shpisë. Por, me të dëgjuar idenë, vëllezërit e shefit e pëlqyen atë. Duhet të ndërtojmë diçka të paparë deri tani, një mrekulli të tetë të kësaj bote, tha vëllai i madh. U tha, u bë. Planin e bëri vëllai i vogël, kurse Kushëriri i shefit mori përsipër koordinimin e projektit. Ishte projekt i madh ky, saqë nuk mund t’i besohej ndonjë sahatçiu të rëndomtë, siç ishte për punën e Veriut. Kur vjen puna tek interesi kombëtar, shefi u beson vetëm familjarëve të tij.

Një fillim i vështirë

Të gjithë kontribuuan në nisjen e projektit të shpisë. Lokacionin e zgjodhën miqtë nga Amerika, me ndihmën e llogaritarit të shefit, i cili ka nënshtetësi shqiptare. Fillimisht u nda një hektar tokë. Por një biznesmen shqiptaro-amerikan vendosi të kontribuojë në trefishimin e kësaj hapësire, ngase shpija kishte nevojë për një oborr të gjerë e të gjatë. Themelet u ndërtuan nga buxheti i Përkohshëm i shtetit, që është i paprekur që nga viti 1999.

Me t’u vënë themelet, lindi dilema se kush do të duhej të merrej me çështjet ligjore. Duhej një punë e madhe sa i përket letrave, punë kjo që nuk mund t’i besohej gjithkujt. Por dilema u shua kur këtë pjesë të punës vullnetarisht e mori përsipër Profa. Nuk na duhen planet, tha ai. Planet i bëj unë vetë. Tekefundit, a jam Profesor a jo? Dhe kësisoj, u hapën rrugët dhe projekti i shpisë vazhdoi...

Kontributet publike

Me të dëgjuar se oborri i shpisë do të ishte i madh, shefit iu paraqit shoku Sh. Po pra, pikërisht ai që menaxhon gjigantin e komunikimeve. Dua të jem pjesë e projektit, tha shoku Sh. Nuk mund ta linte shefin në këtë hall, kur qe nisur një projekt i madh e fondet nuk ishin siguruar ende. Para kam plot, mendoi me vete shoku Sh. Pos asaj, i gjithë ky oborr i shpisë, duhet shfrytëzuar për diçka.

Mendja i shkoi se do ta shfrytëzonte oborrin për të organizuar ndonjë garë kuajsh. I ka në qejf garat me kuaj shoku Sh. Shefi i beson atij, andaj i la përsipër të merret me ngritjen e të gjitha shtyllave të pjesës lindore. Shtyllat e pjesës perëndimore të shpisë u paguan me fondet e Sibovcit perëndimor. Çimentoja erdhi nga Hoteli Grand, kurse punën e bënin mjeshtër specialistë nga Kazakistani.

Blerimi i Pejës e Adriani i Nju-Jorkut kontribuuan për mjetet e izolimit, nga fondet që kishin ngritur përmes terminimit lokal të thirrjeve ndërkombëtare. Shokut Sh nuk i erdhi mirë, por kësaj here heshti. Heshti, për hir të shefit dhe për hir të Kosovës. Nuk ka rëndësi kush kontribuon, tha ai, me rëndësi është që të fitojë Kosova.

Më shumë investime!

Investimet më të mëdha erdhën nga Fabrika e asfaltit në periferi të Malishevës. Ishte shumë profitabile kjo fabrikë, meqë kishte aksione në secilin projekt kapital në Kosovë. Falë këtij interesimi, projekti i ndërtimit të shpisë shkonte siç është më së miri. Por për përmasat e saj, fondet nuk mjaftonin.

Kishte nevojë për më shumë investime. Dhe siç vepron çdo njeri kur zihet ngushtë, edhe shefi iu drejtua familjarëve dhe mërgimtarëve. Përmes një fondi humanitar e bamirës, të cilin e menaxhonte vetë i vëllai, u krijua mundësia që të gjithë bashkatdhetarët tanë në Perëndim, të kontribuojnë në ndërtimin e shpisë. Ata donin të siguroheshin se do të jenë pjesë e këtij projekti kombëtar. Kontribuuan edhe të tjerët, si shoqata e prodhuesve të mishit, Sindikata e Policisë, e dhe SBASHK-u.

E falë gjithë këtyre kontributeve, shpija po ndërtohet me një hap të ngadaltë, por të sigurt. Plani final është hartuar. Dyert e dritaret do të blihet me paratë e koncesioneve, kurse mobilet me investimet në termocentralin e ri. Për pjesën e fundit të punës, pra fasadimin nga brenda e jashtë, do të përkujdeset sërish shoku Sh, qoftë nevoja edhe duke e shitur gjigantin e komunikimeve. Pra, bashkëqytetarë të mi të dashur, shpija po ndërtohet, andaj të gjithë ne duhet të flemë dathë.

Krenaria e kombit

Të gjitha kombet e botës kanë diçka me të cilën krenohen. Belgët e çekët e kanë birrën. Amerikanët llojllojshmërinë. Kinezët e kanë murin kinez. E ne, kosovarët, e kemi shpinë tonë. Andaj, duhet të krenohemi me të.

(Personazhet e këtij shkrimi janë fiktive. Të gjitha ngjasimet janë të rastit dhe të gjitha gabimet janë të qëllimshme. Pasojat barten nga autori, nga lexuesit dhe nga taksistët e kryeqytetit)