Naim Rrustemi

Ku mund të jetë dallimi mes ndalimit te Ura e Ibrit dhe te ndalimi në Merdar e te Dheu i Bardhë? Pyetje të cilën qeveria për më shumë se disa muaj vetëm sa e shtron dhe bën përpjekje maksimale të mos i japë përgjigje, dhe falë kulturës komunikuese në Kosovë arrin ta keqpërdor në formë të pyetjes.

Përgjigja e qeverisë shumë i përngjan përgjigjeve të shkallës parakonvencionale të bindjes së orientuar nga dënimi, e zakonshme për fëmijët e vegjël, kur i bëhet ndonjë prej pyetjeve që nuk i kupton, me fjalët ashtu duke kapërcyer: “veç”, “ashtu”, “ndryshe”... Apo, edhe herë pas here qeveria sikur e çuditur kundërpërgjigjet me pyetje: a nuk po e di, a?

Meqenëse qeveria e bëri një pyetje të tillë, atëherë do të ishte normale që ne të tjerët të kërkojmë nga qeveria sadopak të na edukojë dhe të na mësojë se ku është dallimi mes pjesëve të Kosovës. Atëherë, edhe unë do të kuptoja se pse nuk mund të shkoj te shtëpia ime matanë urës mbi lumin Ibër. Deri më tash, askush nuk ishte në gjendje të japë ndonjë shpjegim.

Mbetet të shihet: nuk deshën, nuk e dinë se ku është dallimi, apo nuk ka dallim.

Një tregtar që shet tulla ose armaturë, e madje edhe vetë muratori, e kupton dallimin në ofertën dhe çmimin që bën për një shtëpi që qeveria e ndërton në veri, sepse nuk bëhet pazar dhe vetëm çmimi s’është problem. Një taksist i furnizuar me “naftë veriu” është shumë i relaksuar si me çmimin ashtu edhe me biznesin e tij, e dallimin ai shumë mirë e sqaron pa i lëvizur qerpiku, sepse fitimi i tij nga një rezervuar, në krahasim me cisternat qeveritare, është shumë modest.

Malli që futet në pikat doganore në Bërnjak dhe Jarinje, jo me syrin e një doganieri kosovar por të një konsumatori, dallon shumë, jo vetëm në çmim por edhe natyrën e mallit. Bota njeh rrugët e shkurta për të ulur koston e transportit, por kjo nuk vlen për veriun, dhe Merdaren e Dheun e Bardhë. Atë që nuk e bëjnë këto dy pikat e fundit kufitare, i bën Jarinja dhe Bërnjaku, këtë e thonë tregtarët kosovarë dhe prodhuesit serbë, por deri më sot nuk e ka elaboruar kryeministri i Kosovës për ne qytetarët dhe taksapaguesit e thjeshtë të Kosovës, që përveçse gjeografisë nuk arrijmë ta zbërthejmë këtë enigmë qeveritare.

Apo, të na kursejë edhe neve dhe veten me fjalor që nuk është hiç spirituoz, e të na bëjë thirrje që të gjithë t’u gëzohemi sukseseve të Kosovës. Por, ne që nuk e dimë se ku është dallimi, nuk e dimë as pse duhet t’u gëzohemi sukseseve të qeverisë në projektet për veriun, ashtu siç e emërtoi qeveria në momentin që pranoi të vendosë punktet doganore në dalje të Mitrovicës.

Për hir të së vërtetës, duhet pranuar se qytetarët e Mitrovicës, të paktën, arritën që për këto 13 vjet të shohin një dallim në veri, sepse kishin veri me dhe pa Ylber Hysën. Ndoshta, për dikë kjo nuk është arritje, por sot kemi Maqedoni me Ylber Hysën, që quhet arritje e madhe e shtetit maqedonas. Të mos harrojmë edhe disa shtëpi të ndërtuara me urdhër të qeverisë dhe me paratë e qytetarëve të Kosovës. Llogaridhënie për këto shtëpi nuk ka, por vetëm pompozitet, i cili edhe pse shoqërohet me kosto që kalojnë edhe shtëpitë e ndërtuara në Japoni kurse me standarde turke në prag të tërmetit në Bursa, nga xhemati i thjeshtë quhen shtëpi të ndërtuara nga shteti. Epo, ky mund të jetë një dallim, por Kosova nuk duhet të ketë dallime.

Shumë shpesh ndodh që në fjalimet e qeverisë, por edhe të strukturave të tjera, të dëgjojmë për togfjalëshin “Problemi i veriut dhe i barrikadave atje, nuk janë lënë në harresë”. Thua se mjafton vetëm ta përkujtojmë. Nevojitet së pari institucionalisht të kuptohet se ku është dallimi mes Merdares, Dheut të Bardhë dhe Jarinjës e Bërnjakut.

Kur kjo situatë të kristalizohet, dhe nëse ka dallim, atëherë ta kuptojmë, ta ndjejmë, ta mendojmë, dhe eventualisht edhe mund të prodhohet zgjidhja. Përndryshe, me fjalime sa për të kapërcyer nëpër temë asnjëherë nuk mund të zgjidhen problemet me Serbinë. Me përgjigje në pyetjen se ku është dallimi mes bllokimit te Ura e Ibrit dhe atij në Merdar, se atje është “ndryshe”, prodhon gjendje të tilla ku përgjegjësitë nuk janë në nivelin çfarë kërkohet sipas përshkrimit të detyrave të tyre të punës si kryeministër, ministër, apo anëtar tjetër i qeverisë.

Detyra që nuk po mund t’i bartin dhe vetëm kërkojnë që dikush tjetër t’i përgjigjet pyetjes. Dhe, situata vazhdon me ministra/e që dinë vetëm të mburren: “Mami, mami, jam bërë ministre e 19-të e qeverisë së vendit me 1.8 milionë banorë!”, përkundër faktit se Kina, me 1.4 miliardë banorë, nuk i ka 19 ministri.

Dhe, krejt në fund, është mirë që t’i përgjigjen qytetarëve të Kosovës se ku është dallimi, sepse të tjerëve nuk e kanë çare. Së paku ta shohim se a përgjigjen njëjtë.