Dy shtetet e fundit që njohën pavarësinë e Kosovës, duke u radhitur në vendin 68 dhe 69, janë Xhibuti më 11 maj 2010 dhe Somalia më 19 maj 2010. Që të dyja janë anëtare në Ligën Arabe dhe në Konferencën Islamike. Numri i vendeve të Ligës Arabe që kanë njohur pavarësinë e Kosovës deri më tani arrin në tetë, por ky numër është i vogël në krahasim me numrin e përgjithshëm që arrin në 22 vende. Me një angazhim pak më të madh të strukturave shtetërore të Kosovës, numri i njohjeve nga kjo botë do të ishte shumë më i madh.

Por, ajo që vlen të theksohet me këtë rast janë reformat që i inicioi Libia si vend nikoqir i Samitit të fundit që u mbajt në Sirt gjatë muajit mars. Për këtë, ditë më parë në Tripoli të Libisë u mbajt mini-samiti, ku merrnin pjesë liderët e Libisë, të Egjiptit, të Irakut, të Katarit dhe të Jemenit. Në qendër të bisedimeve ishin konkluzat e Samitit të fundit për reformimin e Ligës Arabe, organizmave kryesore të saj, shtimin e një samiti konsultativ vjetor në selinë e Ligës, përveç samitit të rregullt si dhe emri i Sekretariatit të Përgjithshëm të shndërrohet në Komisariat. Bisedimet u përqendruan në dy ide: e para, të cilën e përfaqësonte Libia, kishte të bënte me formimin e Unionit Arab si dhe me hartimin e statusit të ri dhe, e dyta, të cilën e përfaqësonte Egjipti, me reformimin gradual, kurse emri të mbetet ai që është, por ndryshimi i tij të bëhet pasi të bëhen reformat e kërkuara.

Menjëherë pas mini-samitit të Tripolit, në mediet arabe u paraqitën analizat dhe vlerësimet për rolin e Ligës Arabe dhe për rëndësinë e saj gjatë periudhës 65-vjeçare të ekzistimit të saj. Liga Arabe konsiderohet prej organizatave më të vjetra rajonale në atë pjesë të botës. Në atë kohë, shtete themeluese ishin shtatë: Egjipti, Siria, Iraku, Jordani, Libani, Arabia Saudite dhe Jemeni. Numri i vendeve anëtare prej asaj kohe u trefishua e sot ajo numëron 22 vende anëtare. Vlen të theksohet se Liga Arabe u themelua disa muaj para formimit të Organizatës së Kombeve të Bashkuara.

Shumica dërrmuese e analistëve arabë nuk janë të kënaqur me kontributin e Ligës Arabe në realizimin e aspiratave të popujve arabë. Ata pohojnë se përçarjet vazhduan, por edhe u rritën. Kauza e tyre qendrore, çështja palestineze, nuk lëviz nga vendi, për më tepër ajo u kthye prej konfliktit arabo-izraelit në konflikt palestinezo-palestinez. Çështja arabe ditë e më tepër po keqësohet. Qytetari arab nuk preokupohet vetëm me çështjen palestineze, por ai për çdo mëngjes qanë viktimat në Irak, në Somali, ku anarkia po mbretëron qe më shumë se 20 vjet dhe nuk po shihet se ka shpresë të dilet nga ky rreth vicioz. E njëjta gjë vlen me Jemenin si dhe kohëve të fundit edhe me Sudanin.

Një numër tjetër i analistëve ka mendim tjetër për rolin dhe kontributin e Ligës Arabe. Ata mendojnë se Liga Arabe nuk ka të bëjë vetëm me aspektin politik, por veprimtaria e saj shtrihet edhe në aspekte e tjera, si: ekonomik, shoqëror, kulturor, edukativ, etj. Këtë veprimtari ajo e zhvillon nëpërmes organizatave të specializuara, si: Komisioni i përbashkët ekonomik arab, Organizata Arabe për Edukim, Kulturë dhe Shkencë, Organizata e vendeve arabe për prodhimin e naftës, Unioni i biznesmenëve arabë etj. Këto janë rezultate të mëdha, të cilat mbeten nën hije për shkak të dështimeve politike, pohon ky grup.

Është koha e fundit, ashtu siç pohon edhe diplomati nga Xhibuti, Dijaudin Seid, që Liga Arabe të bëjë reformat e duhura, por jo që ato të jenë formale, por përmbajtjesore në pajtim m kohën në të cilën jetojmë. Bashkimi Evropian mund të jetë shembulli më i mirë.

Diplomacia kosovare duhet të tregojë interesim më të madh për këtë pjesë të botës, në veçanti pas shpalljes së mendimit këshillëdhënës të GJND-së, sepse shumë qeveri të asaj bote para popujve të tyre janë arsyetuar se ato janë në pritje të tij. Liga Arabe përfaqëson 22 shtete, një popullatë 340-milionëshe që shtrihet në një sipërfaqe prej 14 milionë kilometrash katrorë, me resurse të mëdha natyrore, me të cilat na lidhin shumë gjëra të përbashkëta nga e kaluara e largët, por edhe nga e tashmja. Andaj, kontaktet me ato vende do të jenë në interes jo vetëm të njohjes së Kosovës, por edhe në zhvillimin e marrëdhënieve bilaterale në mes popujve tanë.

(Autori është kolumnist i rregullt i gazetës “Zëri”)