Një skicë para disa ditësh paraqet oktapodin Pol, i cili i vënë përballë dy flamujve, përqafon atë të Kosovës. Flamuri tjetër është i Serbisë. Skica qarkullon në internet dhe rrjetet sociale nën titullin "Për humor: parashikimi i Polit rreth opinionit të GJND-së". Sigurisht që Poli nuk u ekspozua asnjëherë përballë një zgjedhjeje të tillë. Mirëpo, skica dhe titulli "për humor", tregojnë shumë për ne: shpresën dhe skepticizmin.

Shpresa dhe dyshimi na kanë shoqëruar gjatë gjithë procesit të gjatë e tejet të ndërlikuar të shtetbërjes. Gjatë muajve që pasuan depozitimin në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND) të pyetjes së Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara të sponsoruar nga Serbia, jemi rrekur të parashikojmë skenarët e mundshëm dhe njëkohësisht, të mbajmë nën kontroll pritshmëritë. Për fatin tonë të mirë, dje u realizua skenari më optimist: shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk konsiderohet të ketë shkelur të drejtën ndërkombëtare! Thënë ndryshe, është një akt i ligjshëm.

Natyrisht, opinioni i GJND-së nuk garanton mbarëvajtjen e Kosovës. As anëtarësimin e saj në Kombet e Bashkuara. As lulëzimin ekonomik të evropianëve të rinj. Mirëpo, pavarësisht faktit se opinioni i GJND-së është këshillëdhënës dhe jo ekzekutiv, e enjtja, 22 korrik 2010, përbën ngjarje për Kosovën dhe popullin e saj. Seanca e GJND-së, shpjegimi rreth rastit të Kosovës, argumentet e numëruara aty, janë parakusht për më shumë njohje dhe një anëtarësim eventual në Kombet e Bashkuara.

Disfata e Serbisë ishte e turpshme; Haga u bë Vaterloja e Tadiqit dhe Jeremiqit! Për Qeverinë e Serbisë, rezultati 10:4 është sinjal i fortë se duhet ndryshuar kursi. Kokëfortësia për të vazhduar në linjën e deritanishme, që mohon realitetin e krijuar, mund të bjerrë mbështetjen dhe durimin e mjaft vendeve ndaj manovrave të Serbisë. Një gjë është e sigurt: objektivi për 40 njohje të reja në dy muajt e ardhshëm është i arritshëm; Kosova po konsolidon pozitën e saj në arenën ndërkombëtare.

Seanca konfirmon po ashtu karakterin sui-generis të rastit të Kosovës. Parashtrimi i kryetarit të GJND-së rreth gjendjes specifike të Kosovës, prej vitit 1999 deri në vitin 2008 evokon rrugëtimin unik të Kosovës. Hisashi Ovada përjashton ngjashmëritë me gjykimet pararendëse (ndërtimi i murit në territoret palestineze, kërkesa e Kebekut). Bëhet e qartë se krijimi i shtetit të Kosovës është një domosdoshmëri për paqen dhe rendin në Ballkan. Shteti i Kosovës duhet të vazhdojë të tregohet i përgjegjshëm dhe faktor stabiliteti në Ballkanin Perëndimor - por kjo është një temë që me siguri do të shtjellohet në ditët në vijim, në tryeza e komente të shumta.

Sot, dëshiroj të fokusohem në rëndësinë e aktit të GJND-së për Kosovën: seanca e djeshme është shpërblim! Shpërblim për durimin, sakrificën dhe maturinë e treguar nga populli dhe drejtuesit e këtij vendi gjatë një dekade të tërë. Në më pak se një orë, kur u bë rikapitulimi i hapave e masave prej '99-ës e këndej, u pa qartë sesa delikate dhe e sofistikuar kishte qenë sipërmarrja për krijimin e shtetit të Kosovës: që nga konferenca e Rambujesë deri te gjuha e përdorur në tekstin e Deklaratës së Pavarësisë; se sa vlerë e peshë kishte pasur pritja dhe gatishmëria për t'i rezistuar zvarritjeve të raundeve të negociatave - raporti i Kai Aides, faza Ahtisari, cikli Ishinger-Pardju-Karcenko... Nuk ka qenë e lehtë. Zoti e di sa vështirë ka qenë për secilin qytetar të këtij vendi të fitojë betejën e përditshme kundër dyshimit e të vazhdojë të besojë se Kosova do të bëhet një ditë. Si Feniksi, besimi rilindte në mëngjes, nga hiri i shuar i një nate më parë...

Dikur ambasadori Hollbruk thoshte se politika e jashtme i përngjan më pak një arkitekture - nga ç'e përshkruante Zbigniev Bzhezhinski, - e më tepër një melodie xhazi, me variacione gjatë rrugës. Me gjasë po! Dhe njëjtë si në muzikën xhaz, që performanca të jetë sublime dhe jo një mekje sfilitëse e paintonuar, duhet që në instrumente të interpretojnë virtuozë. Po, ne i kishim virtuozët në krahun tonë. Një mirënjohje e plotë, e pakursyer e të gjithëve ne i shkon kësaj dite Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe aleatëve të saj për mbështetjen dhe kujdesin e jashtëzakonshëm me të cilin kanë kuruar çdo element të këtij procesi maratonik.

Seanca e djeshme e GJND-së shënon triumf të shpresës dhe së drejtës. Do të kemi kohë, - por jo shumë! - për të tjerrë analiza e politika mbi veprimet e mëtejshme; le ta shijojmë këtë moment - e kemi merituar!

(Autorja është kolumniste e rregullt e gazetës “Zëri”)