Filloi sesioni i radhës i Parlamentit shqiptar dhe gjykimin e parë për planin e tij të punës e dha presidenti i Republikës, Bamir Topi, nëpërmjet mesazhit të tij drejtuar deputetëve. Për herë të parë në komunikimin e Presidentit me Parlamentin nëpërmjet mesazheve – një e drejtë kushtetuese e tij, kemi leximin e mesazhit në mjediset e Presidencës. Kemi parë lexim të vetë presidentit në sallë, nga një deputet i ri, por jo lexim në distancë. Kjo formë komunikimi tregon diçka për marrëdhëniet Parlament-President, më saktë Kryetare parlamenti-President apo Kryeministër-President. Pse? Janë disa hipoteza.

Presidenti mund të ketë marrë një përgjigje refuzuese nga zonja Topalli për ta lexuar, sepse kësaj zonje me lejen e Berishës i lejohet gjithçka: në kuadër të luftës për trashëgiminë e Berishës, apo për zgjidhje detyrash ditore me karakter propagandistik. Edhe të fyejë Presidentin e Republikës siç ka bërë shpesh në intervista të ndryshme.

Zonja Topalli mund të ketë refuzuar që mesazhin ta lexojë dikush tjetër apo ta fusë në rendin e ditës. Por dhe nëse s'ka gisht Topalli atëherë ka ndodhur diçka tjetër. Presidenti në ruajtje të dinjitetit ka dashur të evitojë leximin e një mesazhi të rëndësishëm para një salle bosh nga deputetët e shumicës, të cilës i drejtohej shumica e porosive presidenciale të mesazhit. Dhe PD e pamësuar me kritika, nuk donte t'i dëgjonte prej gojës së dikujt që e dërgoi vetë në poltronën e kryetarit të shtetit.

Duhet thënë që në krye të herës se ishte mesazhi më kritik i Presidentit të Republikës gjatë mandatit të tij. Megjithëse me gjuhë korrekte institucionale kreu i shtetit paraqiti një katalog të plotë dështimesh.

Kriticizmi i tij lidhet me gjerësinë e katalogut të sjelljeve që kritikoheshin. Madje dhe kur fliste për të ardhmen, Presidenti kritikonte të sotmen. Njëherësh ai ofroi disa vija të kuqe për të cilat paralajmëroi se nuk do t'i kapërcejë në bashkëveprimin me këtë shumicë në pjesën e mbetur të mandatit. Këshillat e Presidentit të shtetit në fakt i ngjajnë porosive që kanë dhënë vazhdimisht përfaqësuesit e bashkësisë ndërkombëtare ndaj përsëritja prej kreut të shtetit shqiptar i jep besueshmëri atyre.

Fjala kyçe e mesazhit presidencial ishte konsensusi në aksionin politik të partive veçanërisht në perspektivën evropiane të vendit. Presidenti Topi qortoi shumicën se praktikisht i ka lënë në vend proceset politike që prej një viti. Ai nënvizoi se liberalizimi i vizave dhe marrja e statusit të kandidatit në BE nuk janë të përputhshëm me një mandat ku s'ka ligje të miratuar me shumicë të cilësuar, ku s'ka debat politik real me përfaqësimin e të gjithë zërave, nga shoqëria civile, grupet e interesit, ku administrata publike është nën presion politik dhe e frikësuar, etj. Ai paralajmëroi shumicën se nuk ka ndërmend të dekretojë ligje në kundërshtim me detyrimet që vijnë nga anëtarësimi në NATO, d.m.th ligjin e SHISH-it, që PD e përfshiu në kalendarin e këtij sesioni.

Presidenti qortoi gjithashtu qasjen refuzuese të kësaj shumice ndaj vendimeve të institucioneve kushtetuese, të cilat nuk zbatohen. Edhe porosia për reformën territoriale, një tezë e re e Presidentit, kërkon gjithashtu konsensus ashtu si dhe ajo që është pika e forcës e Presidentit si politikan dhe kryetar shteti-legjislacioni për pronën, kthimin dhe kompensimin e saj. Kjo e fundit veçanërisht është një reformë ku kjo shumicë ka dështuar për shkak se e dështuar është që në origjinë qasja e saj: marrja e pushtetit për të trajtuar të drejtën e pronës gjykatave dhe akordimi i saj agjencive të kontrolluara nga njerëzit e Kryeministrit.

Në kontrast me mesazhet e vonuara me natyrë propagandistike të Kryeministrit për mjedis të pastër në zonat turistike, për ndërtime larg vijës bregdetare, kur tashmë gjithçka ka marrë fund, presidenti Topi propozoi legjislacion bashkëkohor në këto fusha. Të njëjtën gjë ai e propozoi dhe në shëndetësi, në fushën nga vjen kryeministri, dhe në arsim ku deri më tani nuk ka pasur përparime reale, apo ka pasur vetëm iniciativa populiste (rasti i arsimit) në dëm të cilësisë reale të këtyre shërbimeve publike.

Pasi lexon mesazhin arrin të kuptosh pse ekzekutivi me shumë gjasa nuk ka dashur ta dëgjojë në sallën e Parlamentit. Në fund të fundit kudo ku bien daullet, ato bien vetëm për ata që kanë veshë.

(Autori është kolumnist i rregullt i gazetës “Zëri”)