Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

E martė
22 maj 2012
Prishtinė Mostly Cloudy
15°
26-01-2012 | 12:08 CET
SHKRUAN
Qemajl Morina

A konsiderohet gabim orientimi i islamikėve nė politikė?

Qemajl Morina

Paraqitja nė skenė e shumė lėvizjeve dhe partive politike islame, nė veēanti pas pranverės arabe, qė nisi njė vit mė parė sė pari nė Tunizi, u pėrhap pastaj edhe nė shumė vende tė tjera arabe. Pyetja qė shtrohet para shumė analistėve nė botėn arabe ėshtė se a mund tė ēojė ky trend i ri deri te bindja nė idenė e ndėrtimit tė shtetit qytetar dhe nė praktikumin e politikės duke respektuar normat demokratike ashtu siē ėshtė rasti me partitė e krishtera evropiane?

Kjo ēėshtje u shtrua me rastin e vizitės sė ministrit gjerman tė Punėve tė Jashtme, Guido Westervele, nė Tunizi, pas konstituimit tė parlamentit tė dalė nga zgjedhjet e para demokratike dhe formimit tė qeverisė sė re. Ai, me atė rast, pėrmendi sukseset qė partitė islame arritėn nė zgjedhjet e sapombajtura nė disa vende arabe, duke i sjellė nė poste qeverisėse liderėt e partive nė fjalė.

Ministri gjerman, me atė rast, tėrhoqi njė paralele ndėrmjet partive demokratike islame nė botėn arabe dhe partive demokristiane nė Evropė, siē janė Partia Demokristiane (CDU) e Angela Merkelit dhe Partia Soial Demokristiane (CSU) nė Gjermani. Ministri Westervele, me rastin vizitės sė tij tė parė zyrtare nė Tunizi, pas revolucionit deklaroi: “Orientimi islam nė mendimin politik nuk paraqet problem, ashtu siē nuk paraqet problem orientimi i krishterė nė mendimin politik.

Me rėndėsi ėshtė shpirti demokratik”.

Ministri Westervele i pėrket partisė Liberal Demokratike (FDP) tė Gjermanisė, kurse nė zgjedhjet e fundit qė u mbajtėn nė muajin tetor nė Tunizi, partia islamike, “En-nahda” fitoi 41% tė votave tė pėrgjithshme tė zgjedhėsve. Kjo fitore mundėsoi qė kjo parti tė jetė nė krye tė koalicionit qeveritar aktual nė Tunizi.

Pas takimit qė ministri Westervele pati me homologun e vet tunizian, Refik Abduselamin, i cili i takon partisė islamike “En-nahda”, e kishte ftuar tė jenė tė hapur ndaj forcave tjera politike, duke theksuar se ėshtė e drejtė e kėtyre forcave politike qė t’i pranojnė si partner nė dialog. Pėr tė shtuar se me kalimin kohės “partitė demokratike islame do tė bėhen normalitet edhe kėtu, ashtu siē janė nė Evropė partitė demokristiane”.

Westervele e vlerėsoi si tejet tė gabueshėm mendimin e disa qarqeve evropiane se orientimi i islamit nė politikė ėshtė “i papajtueshėm me demokracinė”.

Nė anėn tjetėr, ministri tunizian i Punėve tė Jashtme, Refik Abduselami, pohoi se partia e tij i respekton tė gjitha tė drejtat e njeriut. Kurse, duke u pėrgjigjur nė rezervat e disa evropianėve lidhur me partinė e tij, ai pohoi: “Besoj se shqetėsimet e tyre janė tė padrejta”.

Vizita e ministrit gjerman Westervele nė Tunizi, njė vit pas fillimit tė revolucionit, kishte pėr qėllim qė nga afėr tė shohė pėrpjekjet qė po bėn ky vend nė drejtim tė vendosjes sė themeleve tė demokracisė. Fitoret e islamikėve nė disa vende arabe po shkaktojnė shqetėsim nė disa qarqe evropiane, pėr shkak tė afėrsisė gjeografike tė Evropės me vendet e Afrikės Veriore, si dhe pėr realitetin se islamikėt tash janė bėrė fuqi politike qė po u prin kėtyre vendeve.

Pėrparimin qė Tunizia ka arritur nė kėtė aspekt, ministri gjerman e pėrshkroi si inkurajues, pėr tė shtuar: “Nėse procesi demokratizimit vazhdon me ritme edhe mė tė shpejta, Tunizia mund tė bėhet model i pėrparimit pėr tėrė rajonin dhe mė gjerė”. Kėshtu, Gjermania gjatė viteve 2012 dhe 2013 do ta ndihmojė Tunizinė me njė shumė prej 32 milionė euro nė ndėrtimin e strukturave demokratike, duke investuar nė projekte tė demokratizimit, gjyqėsi, trajnim tė gazetarėve, pėrkrahje tė mbrojtjes sė tė drejtave tė njeriut, publicistikė, etj.

Vizita e ministrit gjerman Westervele nė Tunizi tregon pėr shkallėn e interesimit tė evropianėve pėr vendosjen e urave tė bashkėpunimit me islamikėt, si dhe interesimin e islamikėve pėr tė pėrfituar nga pėrvoja e evropianėve nė fusha siē janė tė drejtat e njeriut, vlerat demokratike dhe parimi i ndarjes sė pushteteve.

Ndihma ekonomike qė Gjermania nė kėtė fazė do t’i japė Tunizisė ėshtė riprogramimi i njė borxhi prej 60 milionė dollarėsh tė mėhershėm. Mirėpo, ministri gjerman potencoi se qeveria gjermane ka nė plan t’i shtojė kėto ndihma: “Gjermania ka nė plan ta ndihmojė Tunizinė jo vetėm me kėshilla dhe fjalė, por me vepra konkrete”. Pėr kėtė, Westervele ftoi nikoqirėt e tij tunizianė nė zgjerimin e bashkėpunimit ekonomik nė mes dy vendeve. Vlen tė theksohet se nė Tunizi tash veprojnė mbi 280 kompani gjermane, gjė qė e bėn Gjermaninė partnerin e tretė tregtar tė Tunizisė, pas Italisė dhe Francės.

3.0/5 (2 votë/a)

Duhet thyer shabllonet e politikės sė pekmezit dhe dardhave turshi

Besnik Kryeziu “Intelektuali pa guxim nuk ėshtė intelektual”(Ukshin Hoti) Pėrfundimisht po dėshmohet se politika parciale e zgjidhjes sė ēėshtjes shqiptare qė u artikulua nė fillimin e viteve tė 90-ta ishte e gabuar, dhe jo qė nuk i sanoi pasojat e shkaktarit tė vėrtetė, p...

Kėshtu mė nuk shkon

Andin Lokaj Instruktori i FIFA-s dhe i Federatės sė Futbollit tė Gjermanisė (DFB), Jochen Figge, ėshtė shumė i mirėseardhur tė mbajė kurs pėr trajnerėt kosovarė pėr t'u pajisur me licencėn "C". Por askush nga Federata nuk e precizoi ēfarė licence ėshtė kjo, pasi dihet shumė m...

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

NGA RUBRIKA

Vota pėr njė Egjipt tė ri

Qemajl Morina Mė 23 e 24 maj do tė mbahen zgjedhjet presidenciale nė Egjipt, pėr tė cilat p...

Jepini kuptim zgjedhjes sė Presidentit!

Besnik Mustafaj I kam ndjekur me njė kureshtje tė natyrshme debatet rreth zgjedhjes sė Pres...

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Ky portal mirėmbahet nga NPIB "Zėri". Materialet dhe informacionet nė kėtė portal nuk mund tė kopjohen, tė shtypen ose tė pėrdoren nė ēfarėdo forme tjetėr pėr qėllime pėrfitimi, pa miratimin e drejtuesve tė "Zėrit". Pėr ta shfrytėzuar materialin e kėtij portali, obligoheni t'i pranoni Kushtet e pėrdorimit. Tė gjitha tė drejtat janė tė rezervuara © 2010 Portali "Zėri" | redaksia@zeri.info | marketingu@zeri.info | Tel: 00 38 24 90 71 & 00 38 22 24 51