Shkëlzen Haxhiu

Lënda e edukatës fizike dhe sportit, që nga arsimi fillor e deri te niveli i mesëm dhe ai universitar, jo vetëm që diskriminohet vazhdimisht në aspektin pedagogjik, por është devalvuar deri në atë masë saqë opinioni i përgjithshëm, këtë lëndë mësimore e trajton si lëndë dytësore dhe me vlerë pothuaj kurrfare.

Deri në këtë nivel këtë opinion negativ e ka stimuluar dhe sjellë investimi i paktë ose, shumë i reduktuar i strukturave përkatëse arsimore në infrastrukturën e objekteteve sportive, siç janë sallat sportive të integruara në lokalet shkollore dhe atyre përcjellëse siq janë terrenet sportive të jashtme. Këto kanë ndikuar drejtpërdrejt në kualitetin mësimor dhe në pasivitetin e kuadrave mësimore të kësaj lënde. Pothuaj, pjesa më e madhe e shkollave fillore dhe atyre të mesme e sidomos atyre në zonat rurale, nuk i posedojnë as kushtet minimale për zhvillimin normal të procesit mësimor në këtë lëndë.

Problemet që e përcjellin edukatën fizike nuk janë vetëm të karakterit organizativ të praktikës mësimore, por edhe të aspektit pedagogjikë dhe fondit të vogël të orëve. Kjo praktikë e injorimit të lëndës së edukatës fizike nga MASHT-i , dhe nga Drejtoritë komunale të Arsimit, reflekton direkt apo indirekt edhe te udhëheqja e shkollës. Pra, për zhvillimin normal të procesit mësimor dhe për arritjen e normave të mësimdhënjes dhe mësimnxënies, është shumë e rëndësishme të mos them kruciale, fillimisht ofrimi i kushteve materiale, fizike, pedagogjike dhe rekuizitave të domosdoshme për aplikimin e kësaj lënde në praktikë.

Zërat e disa pedagogëve të Kulturës Fizike dhe Sportit, pranë Fakultetit të Shkencave Sportive, që do të bëjnë trysni në Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës për rritjen e fondit të orëve, është ndoshta fillimi i një fundi të heshtjes dhe injorimit dhjetëvjeçar që po i bëhet edukimit fizik në shkolla. Edhe pse, nga këta pedagogë do të ishte shumë më objektive, që në këto aspirata fillimisht të kërkohet me shumë këmbëngulje ofrimi i mjeteve konkretizuese dhe infrastrukturës së nevojshme, që kjo lëndë të shtjellohet në mënyrën që e meriton. Sepse, një rritje e normativës së orëve, nga dy, në tre ose katër orë mësimore, është joreale, dhe në aspektin pedagogjik joefektive dhe joproduktive nëse mungojnë mjetet konkretizuese dhe hapësirat e nevojshme.

MASHT-i në hartimin e kurrikulit dhe planit global të punës për lëndën e edukatës fizike ka parashikuar siç vijon: pjesa bërthamë e kurrikulit përfshin kurset e edukatës fizike, të sportit dhe të shëndetit.

Në pjesën sipas zgjedhjes të kurrikulit, mund të shtohen më shumë veprimtari sportive, po edhe kurse të tjera: higjiena, edukata seksuale, të ushqyerit e shëndetshëm etj. Kjo, sqaron që lënda e edukatës fizike në bërthamën e saj, përveç lojërave sportive në subjektin e saj ngërthen domosdoshmërisht edhe rekreacionin, aktivitetet e lira, ato shëndetësore, higjienike etj. Që do të thotë, se në aspektin pedagogjik, në bërthamën e saj, aspekti teorik zë një pjesë të rëndësishme dhe të domosdoshme në mësimdhënje dhe mësimnxënie në lëndën e edukatës fizike.

Lojërat sportive nuk janë i tërë subjekti i edukatës fizike. Këtu ngërthehet patjetër pjesa teorike, ku përfshihet preventiva ndaj lëndimeve, ndihma e parë, lëndimet në sport, higjienë, shëndet etj. Këto janë premisa të cilat edukimin fizik e trajtojnë në mënyrën, të cilën ajo edhe e meriton në procesin mësimor. Përgjithësisht, në thelb të kësaj çështjeje vijmë në përfundim se kjo lëndë mësimore, në aspektin e infrastrukturës rregullative dhe normative, nuk është në nivelin e duhur as shkencor dhe as organizativ dhe edukativ.

Objektivat e përgjithshme në lëmin e edukatës fizike dhe sportit, të cilat janë të përfshira në Kurrikulë pothuaj dy të tretat e saj e anashkalojnë tërsisht metodikën e ligjërimit të shëndetit, higjienës, ndihmës së parë në lëndën e edukatës fizike.

Nuk është vetëm kjo lëndë që diskriminohet në fushëveprimin edukativ dhe arsimor në shkollë. Në përgjithësi, plan-programi mësimor për shkolla të mesme profesionale ka defekte të shumta në aspektin e organizimit, planifikimit dhe ndarjes së orëve sipas lëndëve dhe rëndësisë së tyre. Janë po ashtu edhe lëndët Kimi, Fizikë, dhe Biologji të cilat nëpër shkolla profesionale e sidomos në shkollat e mesme të larta të profilit mjekësor, që diskriminohen dhe të cilat kanë mbetur me nga një orë në javë.

Dhe absurdi më i madh është, që gjatë regjistrimit të nxënësve në këto profile mjekësore, por edhe në Fakultetin e Mjekësisë, primare janë poenat dhe notat në këto tri lëndë mësimore duke përfshirë edhe provimin pranues në Fakultetin e Mjekësisë. Ndërsa në procesin mësimor ato mësohen me vetëm një orë në javë. Ndërsa nxënësit mësojnë lëndë mësimore, të cilat as që përputhen me drejtimin profesional që kanë zgjedhur. Në këto tri lëndë, ata detyrohen të mbajnë orë mësimore jasht normativës së caktuar dhe në shumë raste edhe të paguajnë orë private shtesë.

Në përspektivë i mbetet MASHT-it që t’i rishikojë tërsisht lëndët e Kurrikulës për shkollat e mesme profesionale, numrin orëve sipas lëndëve të caktuara ( të cekura më lart), riorganizimin dhe zëvendësimin e lëndëve të panevojshme me ato profesionale si dhe përfshirjen e orientimit profesionist në komponentën operative të Kurrikulës së Kosovës, që nga arsimi fillor e deri tek ai i mesëm i lartë.