Jetlir Zyberaj

Siç është bërë me dije edhe nga disa media të Kosovës, ministri për punë të jashtme i Republikës së Serbisë, Vuk Jeremiq, këtyre ditëve ka qenë në Adis Abeba të Etiopisë. Prej andej, nëpërmjet një interviste dhënë Agjencisë së lajmeve “Tanjug”, Jeremiq i kthehet përsëri publikisht çështjes së njohjeve të shtetit të Kosovës.

Në cilësinë e përgjegjësit kryesor të diplomacisë serbe, siç në të vërtetë është, e që nervozohet sa herë që flet për Kosovën, edhe këtë herë ai gjykoi dhe akuzoi kuturu e pa as më të paktin sens diplomacie. Si të ishte jerm, këtë herë ai deklaroi se "mbi shumë vende të Afrikës janë bërë presione të mëdha, janë dhënë shumë para, që ata të ndryshojnë mendje në lidhje me njohjen e pavarësisë së Kosovës”.

Fare lehtë mund të ndjehet dhe kuptohet se edhe kjo vizitë e Jeremiqit në Etiopi, në vete, më shumë se sa për qëllimin e bashkëpunimit, është produkt i nervozizmit që e ka mbërthyer atë, shtimi i numrit të njohjeve të Kosovës në Afrikë, veçanërisht gjatë vitit 2011, vit kur zëvendëskryeministri Pacolli ka qëndruar shumë gjatë dhe disa herë në këtë kontinent. Pra, Jeremiqi ka reaguar pse Kosova, Qeveria e Kosovës dhe diplomacia e Kosovës, nëpërmjet zëvendëskryeministrit Behgjet Pacolli e ka mundur Jeremiqin në Afrikë.

Për këtë arsye ai ka shkuar i alarmuar në Etiopi, për të marrë pjesë tek i quajturi Këshilli Ekzekutiv Afrikan, i cili ishte forum përgatitor në nivel ministrash të jashtëm që do të përgatiste samitin e nivelit të presidentëve të UNIONIT që do të mbahej me 29 janar të këtij viti. Qëllimi final dhe kryesor ishte për të bllokuar njohjet e reja që zëvendëskryeministri Pacolli ka përgatitur nga Afrika.

Që të arrinte këtë synim, Jeremiqi për tre ditë radhazi, në mënyrë intensive është takuar me ministra të jashtëm të vendeve të ndryshme për ta zhbërë atë që Pacolli e ka arritur në më shumë se 5 udhëtime të gjata në kontinentin e Afrikës dhe në takimet që i ka realizuar me kryetarë shtetesh afrikane.

Por nëse zëvendëskryeministri Pacolli takohet, bisedon dhe arrin t`i bindë kryeministrat ose presidentët e vendeve të caktuar për ta njohur Kosovën, ministri i punëve të jashtme të Serbisë takohet me ministrat e jashtëm të këtij kontinenti. Në këtë rast, rruga e tij është pak më e tërthorët. Ai duhet të bindë ministrat e jashtëm (të vendeve që ende nuk e kanë bërë këtë veprim diplomatik) që të mos e njohin Kosovën, dhe pastaj ata të bindin kryeministrat e presidentët e vendeve përkatëse.

Qasja e zotëri Pacollit në Afrikë në lidhje me këtë nevojë të domosdoshme të vendit tonë ka qenë e fokusuar te krerët e shteteve. Dhe kur vendosin ata që për fat tanimë ka ndodhur disa herë, atëherë ka pak hapësirë për lëkundje.

Por, në kontekst të kësaj ngarendje të ethshme të këtij zyrtari të lartë të fqinjit tonë verior, natyrshëm na imponohen dy pyetje: pse Serbia, përkatësisht ministri i saj për punë të jashtme ngarend me kaq hov dhe besim në Afrikë? Pse gjithë ky investim i vëmendjes serbe në Afrikë?

Sipas mendimit tim, kjo ngjet sepse kur bëhet fjalë për Serbinë dhe raportet e saj me shtete të shumta të këtij kontinenti, ato i shquajnë disa të vërteta të cilat deshëm s’deshëm nuk mund të mos kenë efekte.

Për Serbinë, Afrika nuk është një kontinent i zakonshëm.

Afrika është kontinenti ku ajo, pra Serbia, ka numrin më të madh të të punësuarve, dhe të kompanive të veta jashtë vendit. Shembujt më ilustrues janë Gana, Gaboni dhe Uganda, shtete ku Serbia prej periudhës së të Paangazhuarve ka ndikimin më të madh. Dhjetëra mijëra punonjës serbë, dhjetëra kompani serbe veprojnë atje.

Serbia ka marrë hisen e vet të ndikimit të Jugosllavisë së dikurshme në pikëpamje të ndikimit ekonomik, dhe si të tillë e kanë pranuar këtë rol të saj këto vende. Afrika, pavarësisht nga niveli i përtashëm i zhvillimit ekonomik, është kontinenti me perspektiven me të madhe të zhvillimit në botë. Është kontinenti ku, sot, përplasen interesat e fuqive te mëdha për investime.

Këto janë vetëm disa nga arsyet pse interesimi i shteti, i Qeverisë dhe i diplomacisë sonë, përmes zëvendëskryeministrit Pacolli ka qenë dhe është i fokusuar për të lobuar dhe siguruar njohje nga vendet e këtij rajoni të botës, gjë që edhe është arrit një sukses i konsiderueshëm në këtë plan deri tani.

Mirëpo, pikërisht për të njëjtat arsye duket se po përpiqet të që të arrijë efektet e kundërta diplomacia serbe dhe kreatori i saj Jeremiq. Perspektiva ekonomike e këtij kontinenti dhe atyre që arrijnë të fitojnë miqësinë e shteteve të atij rajoni, Jeremiq po ia shton nervozen dhe mosdurimin.

Po ia shton nervozen dhe mosdurimin deri në atë masë sa që edhe në rastet pak më protokollare po e humb torruan dhe arsyen dhe po lëshon deklarata që nuk do të ishin të denja për nivelin shumë më të ulet se që përfaqëson ai në hierarkinë institucionale të Serbisë. Flet për procese e procedura shtetërore e diplomatike me një nivel bizar të shprehjes sikur në këtë rast të bëhej fjalë thjeshtë për gjera të zakonshme të cilat mund t’i blesh në tregjet më të zakonshme.

Ai bën akuza se z. Pacolli dhe përmes tij Shteti i Kosovës ka bërë blerjen e njohjeve nga Afrika. Kjo gjuhë, e denjë për një tregtar të zakonshëm por jo edhe për një politikan serioz, më shumë se sa do të komprometonte Pacollin dhe diplomacinë kosovare, e fyen dhe e cenon dinjitetin e shteteve të cilat, tani më këtë proces, procesin e njohjes së Kosovës si shtet, e kanë përmbyllur.

Me të njëjtin sens mashtrimi, Jeremiq spekulon për njohjen nga Afrika Qendrore e cila tashmë është përmbyllur, se gjoja ajo nuk është bërë asnjëherë. Ai me ndjenjën grandomane të dikujt që i kacavirret rrotës së historisë për ta kthyer mbrapsht, pretendonte se njohja e Guinea Bissaut do të kthehej mbrapsht, por kjo s'ka ndodhur. Përkundrazi, është konfirmuar fuqishëm.

Pse mund të thuhet kështu?

Mund të thuhet kështu, sepse të flasësh me këtë gjuhë, do të thotë të konstatosh se drejtuesit e institucioneve të këtyre vendeve afrikane, janë në gjendje të ndërmarrin veprime politike e diplomatike për hir të një shume parash që mund t’u ofrojë një biznesmen, apo një shtet në fillimet e konsolidimit të tij;

Mund të thuhet kështu, sepse të flasësh me këtë gjuhë do të thotë të konstatosh se veprime të tilla bëjnë vetëm në Afrikë, ngase me këtë gjuhë, Jeremiq nuk ka folur për shtete e drejtues të tyre të rajoneve të tjera botës, të cilat e kanë njohur shtetin tonë, dhe kjo në vete paraqet një racizëm të llojit të vet. Dhe vendet afrikane që tani e kanë njohur shtetin e Kosovës e të cilave ne u jemi mirënjohës, duhet ta dinë këtë fyerje raciste që u bën ministri Jeremiq.

Mund të thuhet kështu sepse Jeremiq, gjithnjë e më shumë, është në presion të fortë nga opinioni i brendshëm në Serbi, për dështimin e antilobimit te tij nëpër botë kundrejt pavarësisë së Kosovës.

Në lidhje me akuzat që Jeremiqi ka bërë për blerjen e njohjeve nga Afrika, dhe sidomos në lidhje me konstatimin e paragrafit paraprak, ministrit Jeremiq do t’ia kujtoja një mendim të një lexuesi nga vendi i tij i cili, pas një artikulli të një medie serbe në internet për njohjen e Kosovës nga Gana dhe shfajësimin se njohjet po vinin në saje të blerjes së tyre nga Pacolli, lexuesi i zakonshëm i drejtohet Jeremiqit: “Pacolli duhet të ketë një mënyrë të vetën të lobuarit që s'ka lidhje me paratë.

Nëse Rusia- thoshte ai, i ofroi më shumë se gjysmë miliardi euro Bjellorusisë dhe një shteti tjetër të vogël që ta njohin Republikën e Abhazisë dhe Osetinë dhe ato nuk e njohën, atëherë dhe paratë shpesh nuk ndikojnë në vendime si këto. Nëse do të ishte me para, atëherë Pacolli do t`i sillte vetëm nja katër apo pesë njohje". Ja sa logjikshëm dhe me sa objektivitet ka gjykuar ky lexues!

Mirëpo, kur është në pyetje Kosova dhe njohjet për shtetësinë e saj, Jeremiq nuk e kap dot një nivel të tillë që ka ky lexues i vendit të tij. Në Etiopi, ai deklaroi: ,,Nuk kemi alternativë tjetër veçse të përdorim të gjithë burimet alternative dhe fondet (Vini re! Fondet!) me synimin që në bashkëpunim me vendet e UNIONIT Afrikan dhe vendet e tjera, të mbajmë një nivel të ulët të njohjes së Kosovës". Këtu çdo gjë duket sheshazi. Ndriçohet misteri i përdorimit të parasë se kush po i përdor ato për njohje e kush për të kundërtën!

Kosova ka shumë nevojë të kërkojë njohje dhe këtë po e bën.

Kosova ka të drejtë të kërkojë njohje sepse ka të drejtën në anën e saj.

Kosova këtë të drejtë tanimë e ka të legjitimuar edhe përmes GJND-së.

Kosova po kërkon njohje dhe po i fiton ato, pa çka se ndonjëherë me një ritëm pak sa më të ngadalësuar.

Kosova po i fiton njohjet se ka nevojë jo vetëm për përmbylljen e shtetësisë së vet duke u anëtarësuar në OKB, por edhe duke fituar miqësinë e përkrahjen e shteteve që po e njohin atë.

Njohjet na duhen si ajri që thithim. E ajrin askush nuk e blen. Edhe ne njohjet nuk i blejmë por i fitojmë ato duke ua ofruar të gjitha vendeve të drejtën tonë për të qenë shtet njashtu siç kemi të drejtën të jetojmë me ajrin e thithur.

Këtu, në këto argumente mbështetet veprimtaria dhe arrihet suksesi i Pacollit, i diplomacisë kosovare, i Qeverisë së Kosovës dhe i shtetit të Kosovës. Pra ne mbështetemi gjetkë. Ne mbështetemi tek kontaktet njerëzore me njerëz kyç të administratave të ndryshme nëpër botë, pra dhe në Afrikë. Dhe nuk jemi zhgënjyer deri tani.

Besoj se jemi në rrugë të mbarë në Afrikë, por dhe në shtete të tjera. Me gjithë dëshpërimin e Jeremiqit që në Afrikë si dikur me GjND po humb kredibilitetin e vet brenda dhe jashtë vendit të tij. Beteja e Afrikës është një betejë e panevojshme. Fundja, kështu do të dalë në fund, kur edhe Serbia, me një qeveri tjetër sigurisht në të ardhmen do ta njohë këtë realitet në Kosovë.