Tashmë kisha vendosur që të pranoja ofertën e indianit, kur nga sekretaria më njoftuan se një person po më kërkonte të takoheshim. Nuk e kisha idenë se për çfarë, por fakti se isha prezent në zyrë, si dhe politika ime personale e menaxhimit me dyer të hapura, bëri që takimin ta pranoja pa asnjë ngurrim. Para derës transparente me xhama, m’u shfaq një figurë e njohur nga kafenetë e Prishtinës - një djalë i trashë, me një mjekër dhe i veshur sportiv që në krah po i kacavirrej një çantë, me gjasë e ngarkuar me peshë që e bën të strukur edhe një person të madh në fizik. E njihja si dikush që merret me programim dhe kompjuterë.

“Unë jam Fatosi... Fatos Gacaferri”, m’u prezantua ai derisa po shtrëngonim duart. Kisha më shumë se tre muaj që po kërkoja dikë si ai në Kosovë e nuk e gjeja. Gjurmimi më dërgoi tek indiani, por ky ishte momenti kur ofertës së tij i rashë shqelm. Atë edhe ashtu e kisha marrë përmes një mikut tim si ndërmjetësues. Fatosi me kompaninë e tij, në moment të duhur, kishte ardhur që të më ofronte prodhimin e aplikacioneve mobile për gazetën “Zëri”.

Sensi patriotik ekonomik nuk më lejonte që punën t’ia besoj kujtdo tjetër përveç se kosovarëve, shtuar këtu edhe çmimin konkurrent. Aplikacionet mobile, një fjalë kjo që në vitin e shkuar ishte më e përdorura në ueb, si dhe në rrjetin social Twitter (anglisht: apps), janë ato ikonat e vogla që kemi në “smartphone-t” tanë si iPhone, nga Samsung, LG etj me sistemin operativ Android (“Gugëll” i thonë te ne), si dhe gjeneratat më të reja të telefonave “touch screen” të Nokia, të cilët na mundësojnë të lexojmë përmbajtje nga ueb-i të dizajnuar dhe optimizuar për ekranet mobil.

Në iPhone tim sa herë që ka aplikacion për mediet ose gjërat e tjera që dua t’i lexoj e t’i shikoj si foto apo video, këtë e bëj direkt duke shtypur ikonën e aplikacionit dhe jo përmes ueb-it. Thjesht është më e përshtatshme për përdorim dhe më e bukur për sy. Siç do të thoshte Steve Jobs, në epokën post- PC gjithçka lidhet me eksperiencën e përdoruesve (user experience). Aplikacionet e bëjnë shumë më të këndshme këtë përvojë të përdoruesve, andaj edhe fjala app ishte më e përdorura në ueb vitin e shkuar, dhe për këtë arsye tashmë s’ka mbetur thuaja medie apo organizatë në botë që ka peshë që nuk e ka një tillë. Përveç medieve kosovare.

Të parakohshëm në tren të fundit

Kishim vendosur në Zëri, që pa asnjë dyshim qe edhe ne t’i bashkoheshim botës dhe të kemi edhe ne aplikacionet mobile, për kënaqësi të shfrytëzuesit që përdor platformat mobile të Apple (iOS), Google (Android) dhe Nokia me disa të tjerë (Symbian). Sipas një shkrimi të fundit në gazetën “New York Times”, që ka një aplikacion mobil qe disa vjet, marrja e lajmit përmes internetit tashmë ka tejkaluar në aspektin global gazetat e revistat, ndërsa më shumë se gjysma e këtyre informatave on-line merren përmes aplikacioneve mobile.

Si përcjellës të trendëve globalë, për ne ishte e pashmangshme që të mos kapim këtë trend qoftë edhe në momentin e fundit, edhe pse për rrethanat tona lokale ndoshta para kohës. Mediat on-line dhe mobile, megjithatë nuk janë të varur nga faktori lokal, ato janë globale dhe ne shqiptarët kemi aq shumë emigrantë që janë pjesë e trendëve globalë, saqë ofrimi i një përvoje më të kënaqshme të lajmit, qoftë edhe vetëm për ta, mjaftonte.

Krijimi i aplikacioneve mobile për Zërin dhe kompaninë që mori përsipër realizimin, ishte një përvojë e re dhe e para. Dikush më thoshte se këtu ishin bashkuar entuziastët lokalë të teknologjive të reja me programerët lokalë. Asnjë medie apo organizatë kosovare apo e Shqipërisë nuk kishte ndërtuar deri tani aplikacione për sisteme mobile. Asnjë kompani kosovare dhe shqiptare nuk kishte programuar e dizajnuar një aplikacion mobil.

Ishte përvoja e parë për të dy palët, dhe ashtu do të mbetet e shkruar dhe në histori. Vendi është zënë, ju kërkoj falje të gjithë të tjerëve.

Tre muaj punë

Të papërvojë dhe pa ndonjë referencë paraprake nga kushdo qoftë, menduam se aplikacionet për të gjitha këto platforma mobile do t’i kishim gati për një muaj, diku nga mesi i janarit të këtij vitit. Nuk na doli kështu, pasi që rrugës po na shfaqeshin sfida e probleme të papritura, si “rss feedi” i rubrikës së ekonomisë nga www.zeri.info apo dikujt tjetër që nuk funksiononte si duhej apo fotografitë nuk optimizoheshin si duhet që të hapen shpejt nëpër pajisjet mobile, iPhone- iPad- Android- Nokia.

Prodhimi ishte një përvojë komplekse, ku shpesh duheshin më shumë se dy veta. Kompania që e mirëmban ueb faqen, Trembelat, në këso rastesh ishte ajo që duhej të përmirësonte problemet. Ata i bënë me shumë përkushtim dhe profesionalizëm këto gjëra. Por më problematikja ishte përvoja e përdoruesit. Këtu hynte në punë syri, i të gjithë neve dhe disa dhjetëra të tjerëve që na ndihmuan në testim. Po bënim një produkt global, andaj “user experience” në përdorimin e aplikacionit të Zërit do të duhej të ishte si ajo e përdorimit të ‘New York Times’, ‘The Guardian’, ‘BBC’, ‘SuedDeutcheZeitung’, ‘Gazeta Wyborcza’, ‘Engadget’, etj.

Sinkronizimi i eksperiencave mori kohë dhe prodhoi shumë kokëçarje për Fatosin dhe programorët e tij, të cilët shpesh mendonin “jo, nuk e bëjmë këtë punë”, por thoshin se e bëjnë, dhe e bënin duke përgjysmuar edhe orët e tyre të gjumit. Fotolajmi, thjesht duhej të rritej sa ekrani, dhe në aplikacionet on-line do të duhej të dilnin tre të fundit. Videot, thjesht duhej të shikoheshin në aplikacionin për iPad.

Të gjithë ata që përdorëm si referencë i ofronin këto mundësi, ne nuk guxonim të ishim mbrapa. Ishte një proces i shtyrjes, negocimit, zënkave dhe punës. Por nuk u ndalëm. Vodhëm ide aq sa mundëm prej të tjerëve, dhe aq sa na lejoi koha. Nuk mund të prisja më gjatë as unë, as Fatosi dhe as ata shumë njerëz që na ndihmuan përmes testimit. Kërkonim që t’i kemi në pajisjet tona mobile. Nuk na pritej më gjatë.

Tashmë ishin bërë tre muaj qëkur filluam t’i krijonim. Aplikacionet duhet t’i dorëzonim në dyqanet virtuale për t’u shkarkuar nga përdoruesit. Kjo ishte eksperienca ime, dhe ajo është e paharrueshme. E thënë tamam si një entuziast i risive dhe teknologjisë. E pranoj.

Nga këtu e më tej gjithçka është në duar të përdoruesve. Për eksperiencën e përdoruesve do të mësojmë nga vet ata. Shumë gjëra do të përmirësohen e do të bëhen më të kënaqshme përmes informatave nga përdoruesi. Kjo punë nuk përfundon asnjëherë.

Falë në dyqanet më të mëdha

Versioni i parë i aplikacionit për telefonat me Android u shfaq në Android Market, para disa javësh. Gjatë testimit nga përdoruesit e parë kuptuam se do të duhej të shpejtonim performancën e tij. Një javë më vonë postuam versionin 1.1 për këtë sistem operativ mobil- që tashmë ishte shumë më i shpejtë. Tashmë kemi disa mijëra përdorues në Kosovë dhe posaçërisht jashtë saj. Komentet janë pozitive, por na duhen më shumë ato negative.

Që ta bëjmë përvojën edhe më të këndshme. Versioni i parë për iPhone, u publikua diku para 10 ditësh. Apple e cila për të pranuar një aplikacion për tregun virtual të saj AppStore, kërkon që atë ta shqyrtojë nëse është sipas udhëzimeve dhe standardeve të saj. Kjo është një punë që merr kohë për një dyqan që tashmë ka mbi 500,000 mijë aplikacione, dhe ku përditë programerët dorëzojnë me qindra apo mijëra aplikacione për shqyrtim.

Na futën pa rend, sepse ishim të parët që po dorëzonim për aprovim një aplikacion të tillë në gjuhën shqipe. Faleminderit! Kur versioni 1.0 më në fund u paraqit në AppStore, u dhamë komandën që ta shkarkonim. Aplikacioni kërkonte që të kemi versionin e fundit të iOS atë 4.3 që të mund të instalohej. Unë nuk e kisha siç nuk e kanë edhe shumica e kosovarëve, pa marrë parasysh faktin që mund të posedojnë edhe iPhone 4. Duhej ta bënim aplikacionin që të instalohej në të gjitha versionet e softuerëve.

Kjo kërkoi punë të re nga programorët, si dhe kohë për shqyrtim nga Apple. Në shaka atyre që po prisnin që ai të paraqitej në Appstore për instalim, iu thosha që “aplikacioni i Zërit po pret aprovimin nga Steve Jobs”. Jo Jobs vetë, por shokët tij e aprovuan dhe versioni i softuerit për të gjitha versionet e iOS është gati për instalim nga mbrëmja e 23 marsit. Zëri HD, aplikacioni unik për iPad, qe disa ditë është duke u shqyrtuar nga Apple, dhe shpresojmë se do të jetë i gatshëm për instalim brenda pak ditësh.

Ju njoftojmë me kohë. Aplikacioni për sistemin operativ Symbian (Nokia, Samsung etj) do të jetë gati për instalim gjatë javës. Zëri është në dyqanin më të madh në botë Apple AppStore, si dhe në Android Market e Ovi Store që po ndjekin rrugën e Apple. Kush do të mendonte para një viti që Zëri jo vetëm që do të bëhej gazetë tjetër, por do të bëhej edhe me ueb faqe, si dhe do të jetë i pari ndër shqiptarët që do të bëhej edhe Mobil edhe HD. Punët ecin kur ka vullnet, përkrahje dhe dëshirë. Nuk bëmë asgjë që të tjerët nuk e kanë bërë në botë, fundi i fundit.

Jemi veç disa hapa para kohës.