Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

E martė
7 shkurt 2012
Prishtinė Drifting Snow
-11°

"The Independent" vlerėson "Aksidentin" e Kadaresė

06-09-2010 15:41 CET

Ismail Kadare ėshtė njė romancier i stilit tė lartė, i cili e sheh veten nė tė njėjtėn linjė me Shekspirin dhe Danten, dhe njė fabulist modernist i cili, me anė tė alegorisė dhe metaforės, ka nxjerrė lakuriq, mendjemprehtėsinė, ironitė dhe idiotėsitė e pėrvojės sė kohėve tė fundit tė Ballkanit. Bindja e tij se shakatė mė tė mira janė ato tė vjetrat - mizoria, xhelozia, egoizmi, intoleranca - e vendos atė nė radhėn e gjatė tė satirikėve evropianė. Pėr shkak tė vendit nga vjen, satira mund tė kalojė nė tragjedi.

"Kudo nė botė, zhaurima e ngjarjeve qė ndodhnin nė sipėrfaqe ishte nė kundėrshti tė plotė me heshtjen e thellėsisė", shkruan ai nė romanin e tij tė ri, "por askund ajo kundėrshti nuk ishte aq e madhe sa nė gadishullin Ballkanik".

"Aksidenti" merr njė motiv tė njohur tė Kadaresė, pamundėsinė e marrėdhėnieve, dhe e shndėrron nė njė alegori tė njė konflikti tė kohėve tė fundit nė Ballkan, nė tė cilin u pėrfshi edhe pjesa tjetėr e Evropės, lufta nė Kosovė. Nė fillim tė romanit, dy protagonistėt shqiptarė, njė analist nė Kėshillin e Evropės, Besfort Y., dhe Rovena, stazhiere nė Institutin Arkeologjik tė Vjenės, janė nė taksi, rrugės pėr nė aeroportin e Vjenės. Papritur taksia del nga rruga, duke i flakur jashtė tė dy udhėtarėt. Hetimi i vdekjes sė tyre kalon nėpėr shumė duar, duke pėrfshirė edhe shėrbimet e fshehta serbe dhe shqiptare. Shoferi i plagosur nuk mund tė japė ndonjė arsye, me pėrjashtim se taksia e tij kishte dalė nga rruga pikėrisht nė ēastin kur ai vėshtroi te pasqyrėza sipėr timonit dhe pa se udhėtarėt "po pėrpiqeshin tė putheshin".

Kjo frazė, dhe pėrqafimi fatal i mundimshėm qė ajo pėrshkruan, dominon hetimin, qė nė fund fare vazhdohet nga njė "hulumtues i panjohur", pėr tė cilin mund tė dyshojmė se mund tė ketė diēka tė pėrbashkėt me romancierin. Hulumtuesi ėshtė mė i vėmendshėm se shėrbimet e fshehta. Tabloja e marrėdhėnies dymbėdhjetėvjeēare tė dashnorėve, e zhvilluar pėrgjatė Evropės nė morinė e emrave tė hoteleve - Lorelei. Schlosshotel-Lerbach. Ernst Excelsior - ėshtė e koklavitur, e tensionuar nga koha dhe vendndodhja, dhe banale, e praruar nga shkėlqimi i lehtė i dhomave tė gjumit tė hoteleve me pesė yje, tė tė brendshmeve tė mėndafshta dhe bisedave tė orėve tė vona. Rrėfimi i sertė i Kadaresė, i zotėruar mirė nė pėrkthimin e John Hodgson-it, vendos nė ekuilibėr tė plotė pėrbėrėsit erotikė dhe emocionalė tė historisė dhe kėndshėm gozhdon edhe paaftėsinė e tė dy dashnorėve pėr t'u pėrkushtuar, edhe dhuratėn e veēantė tė modernizmit ndaj marrėdhėnieve njerėzore. Edhe pse i gjendet shėrimi, ajo mbetet e tillė: "I dukej se askush nuk besonte mė nė tė (te dashuria)".

Marrėdhėnia e tyre kumbon me jehonėn e konflikteve politike. Kadare e fton lexuesin tė luajė njė lojė dhe se sa larg mund ta ēojė alegorinė e tij tė dashnorėve Serbi-Kosovė. Ēfarė duhet tė lexojmė nė zbulesėn se pas disa viteve tė marrėdhėnies sė tyre, ēifti po "kėrkonin tė maskonin dashurinė e tyre pas dukjes lavire-pusht".

Duket se ka njė pėshtjellim tė vėrtetė dhe tė qėllimshėm nė thelbin e kėtij romani; ashtu siē ka tė panjohura nė thelbin e tė gjitha marrėdhėnieve dhe marrėveshjeve politike. Talenti i admirueshėm i Kadaresė ėshtė se "Aksidentin" halucinativ, enigmatik dhe madje edhe irritues nė fillim, nuk mund tė lėshosh nga dora, por e ngacmon fort lexuesin qė tė pėrpiqet tė kuptojė mė shumė kuptimin e asaj se ēfarė, saktėsisht, pa shoferi nė pasqyrėzėn e tij.

3.3/5 (7 votë/a)

Arta Muēaj nė rolin e Helenės

Aktorja kosovare Arta Muēaj do tė shfaqet si njė nga katėr diplomatet e nivelit tė lartė nga Greqia dhe Troja, duke u pėrpjekur qė tė minimizojnė rrezikun e luftės. E gjithė kjo ka tė bėjė me impresionimin e njerėzve dhe humanitetit. Muēaj kėshtu ka marė rolin e parė ndėrkomb...

Rina, e vetmja kosovare finaliste

Tashmė dihen finalistėt e spektaklit tė madh tė talenteve, “The Voice of Albania”, ndėrsa zgjedhjet e bėra nė njė mbrėmje tė jashtėzakonshme kanė mundur tė lėnė shumė pretendentė nė lot, edhe pse ishin plotėsisht meritorė. Nga spektakli janė larguar Xheraldina Berisha, Dr...

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

NGA RUBRIKA

“NGOM Fest” fillon pėrgatitjet

Festivali i muzikės dhe i aktivizmit “NGOM Fest”, i cili pati edicionin e tij tė parė nė qersho...

Ribotohet “Gjarpinjtė e gjakut”

Nga foltorja ku po promovohej ribotimi i librit tė tij “Gjarpinjtė e gjakut”, shkrimtari Adem D...

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Ky portal mirėmbahet nga NPIB "Zėri". Materialet dhe informacionet nė kėtė portal nuk mund tė kopjohen, tė shtypen ose tė pėrdoren nė ēfarėdo forme tjetėr pėr qėllime pėrfitimi, pa miratimin e drejtuesve tė "Zėrit". Pėr ta shfrytėzuar materialin e kėtij portali, obligoheni t'i pranoni Kushtet e pėrdorimit. Tė gjitha tė drejtat janė tė rezervuara © 2010 Portali "Zėri" | redaksia@zeri.info | marketingu@zeri.info | Tel: 00 38 24 90 71 & 00 38 22 24 51