Prishtinë- Në vazhdën e veprimtarive të veta, me një ceremoni rasti, në Bibliotekën Kombëtare dhe Universitare të Kosovës në Prishtinë, dje u nënshkrua protokolli i bashkëpunimit ndërmjet Agjencisë Shtetërore të Arkivave të Kosovës me Arkivin Shtetëror të Kroacisë, përkatësisht nga dr. Jusuf Osmani, kryeshef i Agjencisë së përmendur dhe drejtori gjeneral i Arkivit të Kroacisë, prof. dr. Stjepan Qosiq. Në solemnitetin e nënshkrimit të protokollit merrnin pjesë edhe përfaqësuesit e Qeverisë së Kosovës dhe ambasadori i Republikës së Kroacisë në Kosovë, dr. Zllatko Kramariq.

Pasi foli për veprimtaritë kryesore të Arkivit, Jusuf Osmani tha se, në protokollin e bashkëpunimit përveç të tjerash, parashihet: këmbimi i ekspertëve nga lëmi i arkivistikës me qëllim të hulumtimit të dokumenteve në arkiva; këmbimin e kopjeve të dokumenteve dhe të mikrofilmave të lëndës arkivore në parim të reciprocitetit dhe pa kompensim; lehtësimet në shfrytëzimin e lëndës arkivore nga ekspertët e lëmenjve të caktuar në harmoni me dispozitat ligjore kombëtare në fuqi; përgatitjen e ekspozitave lidhur me tema të përbashkëta.

Në emër të Arkivit të Kroacisë foli drejtori, prof. dr. Stjepan Qosiq, i cili paraqiti një pasqyrë të shkurtër për arkivat në Kroaci dhe për thesarin arkivor që ruhen në to.

Ndonëse ruajtja e lëndës arkivore në Kroaci ka një traditë të gjatë, deri në shek. XX kanë ekzistuar vetëm tri institucione arkivore. Fillet e Arkivit të sotëm Shtetëror të Kroacisë rrjedhin në shek. XVII. Në Dubrovnikun e sotëm krijohet arkivi qendror i Republikës së Dubrovnikut, ndërsa, në Zarë, formohet arkivi si seli disa shekullore e administratës së Venedikut në Dalmaci për atë trevë.

Në emër të Qeverisë së Kosovës nënshkrimin e protokollit e përshëndeti Lirak Çelaj, i cili çmoi rëndësinë e këtij bashkëpunimi ndërmjet dy vendeve, sidomos në rolin e shtetndërtimit të Kosovës. Ai foli edhe për rolin e arkivave nevojën e modernizimit dhe të avancimit me teknologji bashkëkohore dhe të pasurimit me materiale arkivore.

Ky bashkëpunim, për kryetarin e Bordit të Arkivave të Kosovës prof. dr. Selim Daci, është i rëndësishëm edhe për historiografinë e Kosovës, veçanërisht për historinë e mesjetës. Këtë posaçërisht e mundëson qasja në dokumentet arkivore, gjë e cila dikur ishte pothuajse e pamundur, sidomos për çështjet që kishin të bënin me Kosovën e që preknin në rrafshin politik.

Këtë takim e përshëndeti edhe ambasadori i Republikës së Kroacisë në Kosovë, dr. Zllatko Kramariq, i cili foli për rëndësinë e fillimit të këtij bashkëpunimi në rrafshin arkivor dhe për rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet dy vendeve edhe në fushat e tjera të jetës.

Ekspertja për informatikë dhe teknologji informative, dr. Vllatka Lemiq, nga Arkivi Shtetëror i Kroacisë, mbajti ligjëratën “Sistemi informativ arkivor ARHiNIET – shërbimi arkivor në shekullin 21”. Ky program është pjesë përbërëse e Programit e-Kroacia, dhe e planit operativ të Qeverisë së Republikës së Kroacisë. Komisioni Evropian këtë program e ka pranuar për zgjedhjen më të mirë në Evropë nga lëmi i administrimit elektronik në konkursin “Eurpean e Government Award 2009”. Sistemit ARHiNET i është ndarë mirënjohja Good Practice Label dhe e ka sistemuar në katalogun e projekteve me rëndësi ePractice.eu. ARHiNET është zgjidhje programore e rrjetit, e cila përfshin të gjitha funksionet e arkivit: ruajtjen, përpunimin dhe shfrytëzimin e lëndës arkivore.

Në fund të kësaj ceremonie, drejtorit Qosiq iu dhurua një hartë e Kosovës në reliev, si simbolikë e pasurive minerare të Kosovës, ndërsa drejtorit Osmani iu dhuruan fotografi të Prishtinës së vjetër si dhe harta të vjetra që kanë të bëjnë me Kosovën e Kroacinë.

Në foajeun e Bibliotekës (BKUK), me këtë rast u hap ekspozita “Arkivat Shtetërore në Kroaci”.