Beqë Cufaj

Lehtësia e durueshme

“Nuk është të kesh dhe ta ruash me çdo kusht por të shijosh... ajo që na bën të lumtur...”, ka shkruar njëherë Montaigne. Me këtë thënie të mençur francezi i famshëm me siguri nuk ka menduar që “pasurisë në pronësi” t’ia vërë përballë shijen e një shisheje “Bordeaux” bashkë me një copë djathi të “Elsass”-it kundruall pasurisë së shprehur në kështjella, poste në politikë, ekonomi, financa e pse jo edhe kulturë. Sepse për të qenë të sinqertë pikërisht ata që nuk kanë aq shumë edhe (duan të) dinë... Mbase pse nuk kanë edhe shtigje tjera, të shijojnë më shumë sesa ata që kanë me bollëk.

Vetëm 500 vjet kanë kaluar nga ky mendim i Montaigne dhe situata nuk ka ndryshuar edhe aq. Njerëzimi, bashkësitë e ndryshme etnike e shoqëore ende vazhdojnë të kacavirren mes të pasurit (pasuri) dhe shijuarit. Ditëve të fundit të këtij muaji sidomos njeriu s’ka si të mos e sjellë nëpër mendje e zemër këtë thënie. Dhe të konstatojë me trishtim sesi sidomos ata që kanë poste në politikë, ekonomi, financa e ku jo tjetër me tërbim të madh u vërsuleshin pikërisht atyre që edhe përkundër faktit që nuk kanë- u duhej të mbroheshin. Në gjykata, gazeta, tubime, venerime e vlerësime.

Fjala është pra për opinionbërësit në Ballkan. Shqiptarë (të të gjitha Shqipërive), serbë, malazezë etj. etj.

Kështu, vetëm në Prishtinën e shurdhuar nga bora e trashë kishim situatën kur pesë gazetarë brenda vetëm ca ditësh duhej të dilnin para gjyqtarëve. Epo s’ka si të jetë. Për gazetarët në Kosovë nuk ka shumë rrugë: o dajak e shantazh o procese gjyqësore (për shumicën e shitur s’ia vlen të flasim). Dhe vini re: para gjyqit ata duhet të dalin për shkak të padive të tajkunëve (Haxha vs. Xharra) apo edhe të po gjyqtarëve të cilët në e me nderin e tyre nuk janë gjë tjetër pos pjesa më e dështuar e segmenteve institucionale të shtetit të brishtë të Kosovës... Odiesada vazhdon.

As në Shqipëri nuk është aspak më mirë. Përkundrazi. Kaosi i atjeshëm i ngjet një llakërdie që s’ia gjen shoqen as në xhunglat demokratike të Amerikës Latine. Mënyra sesi Revista “Java” në Tiranë ishte kujtuar të bënte një rrëfim kryesor për Mero Bazen, Filip Çakulin, Sokol Ballën dhe Andi Bushatin- të njohur dhe stigmatizuar nga Doktori dhe turma e tij si “katër puçistët” nxirrte në pah tërbimin e atyre që kanë (poste) kundruall atyre që shijojnë pse e bëjnë punën e tyre, i shërbejnë lexuesit e shikuesit, polarizojnë dhe bëjnë opinion.

Gjithsesi, një rrëfim shumë më interesant dhe gadi fantastiko-shkencor ngjau tek fqinjët tanë serbë. Fare shkurtimisht: publicisti e shkrimtari malazez Andrej Nikolaidis i cili është edhe këshilltar i kryetarit të Kuvendit të Malit të Zi, kishte shkruar një kolumne me të cilën e godiste RS-në dhe mafien e Milorad Dodikut në Banja Lluka. Ky tekst i malazezit guximtar i tërboi serbët aq shumë sa që në krye të frontit u shfaq ministri serb i Policisë dhe ish-zëdhënësi i Milosheviqit, Ivica Daqiq, që kërkoi e dërgoi demarshe në Podgoricë dhe s’la gjë pa thënë... aq sa njeriu mendoi që do ta niste edhe policinë e Beogradit ta pushtonte Podgoricën.

Këtij reagimi të Daqiqit iu kundërvu shtresa e fortë intelektuale e Beogradit- pikërisht ajo që i rezistonte edhe Milosheviqit, me peticionin e nënshkruar nga Forumi i Shkrimtarëve serbë më në krye me Filip Davidin dhe Biljana Srbljanoviqin. Mes nënshkruesve ishte shkrimtari dhe drejtori i Biblotekës Kombëtare të Serbisë, Sreten Ugriçiç. Pa një pa dy- qeveria serbe me kërcënimet dhe iniciativën e po Daqiq policit në mbledhje urgjente e nokautoi Ugriçiçin duke e suspenduar nga posti i drejtorit të Bibliotekës Kombëtare të Serbisë. Dhe: postin ndoshta ia morën por shijen e të qenit shkrimtar me siguri që nuk ia kanë marrë dot.

As atij dhe as qindra e qindra autorëve, shkrimtarë e publicistë serbë, të cilët vazhdojnë të ogranizohen dhe protestojnë ndaj qeverisë së tyre për masat represive ndaj njerëzve që nuk duan poste sa e shijojnë lirinë e fjalës dhe shprehjes së lirë.

Diçka që ne, bijtë dhe bijat e shqipeve të Ballkanit, vazhdojmë ta kemi shumë më pak ose ta kemi aq sa të durojnë dajakun publik nga mercenarët publicistikë të pushteteve autokratike, proceset gjyqësore të inicuara nga vetë prokurorët a gjyqtarët dhe politikanët paskrupulltë të të gjitha “ngjyrave”, kasabave e mejhaneve të këtij nënqielli.

Ata pra që kanë vazhdojnë të mendojnë që për hir të këtij fakti duhet të mos i lënë rehat ata që shijojnë dhe me këtë edhe i gëzohen kësaj pune që bëjnë. Dhe duhet ta pranojmë se këtu ka diçka që shkon: sepse të kamurit tanë jo që nuk mund të gëzohen por thjesht jetojnë me frikë dhe ankth. S’e kanë fituar me mund as djersë. Më së paku me dije. Prandaj egërsia dhe brutaliteti, primitivizmi dhe pritat e pabesa. Kurse ata që shijojnë- do të duhej t’i gëzohen çdo lëvizjeje e fjale të të pushtetshmëve dhe pozerëve e pozave të tyre. Me të drejtë: sepse për këta të fundit nuk është në pyetje të paturit sa të qenurit!