Në krahasim me strukturën nga mandati i fundit, ka mundësi që në të ardhmen në ulëset e Kuvendi të Kosovës të zënë vend më shumë përfaqësues të komunitetit të biznesit, apo ekonomistë nga strukturat akademike.

Që këtë përbërje ta ketë oferta e tyre, janë kujdesur pothuajse të gjitha partitë. Disa prej tyre në lista kanë futur kandidatë që nuk njihen shumë për angazhim në politikë, por ishin të suksesshëm në biznes. Emra të tillë ka në të gjitha listat, por po përmendim vetëm disa që janë për ekzemplar.

Partia Demokratike e Kosovës është përcaktuar për nivelet akademike të ekonomistëve, si edhe për individë që janë verifikuar përmes angazhimeve qeveritare. Po përmendim vetëm zëvendësministrin e Ekonomisë dhe të Financave, Bedri Hamza, dhe ministren për Energjetikë e Miniera, Justina Pula-Shiroka.

Që të dy bartin bagazhin e përgjegjësive nga postet që mbajtën për tre vjet. Puna e këtij të parit do të vlerësohet me mënyrën e shpenzimit të parasë publike, investimet dhe efektin e tyre, ndonëse nuk është përgjegjësi kryesor. Zonja Pula-Shiroka ka një biografi që lidhet me angazhimet akademike, ndërsa ka qenë i befasishëm emërimi në postin e ministres në sektorin më problematik të Kosovës.

Edhe pse përgjegjësitë për KEK-un më shumë ishin të koncentruar në MEF, ministrja gjatë fushatës ka shans të tregojë pse Kosova ende ka probleme me energji elektrike, çka po ndodh me ndërtimin e kapaciteteve të reja gjeneruese, apo pse ende minierat nuk janë aktive.

Pas kthimit te “partia mëmë”, Berim Ramosaj i jep përmbajtje ekonomike listës së Lidhjes Demokratike të Kosovës, ndonëse edhe kryetari dhe bartësi i listës së saj ka sfond prej ekonomisti akademik dhe qeveritar. Hashim Deshishku, nga kompania “Lesna”, është i vetmi nga kjo listë që në CV-në e vet ka shënuar për të arritura në biznesin privat.

Si u ngrit “Lesna” nga një punëtori e vogël për përpunimin e drurit, në një grupacion, i cili ka kompani prodhuese, shërbyese, bankiere, tregtare, të sigurimit... Te secila prej tyre, pronarët e aksioneve, apo të shumicës së tyre, mbajnë mbiemrin Deshishku.

Hashimi, anëtari i kësaj familje, nuk ka ndonjë prapavijë të theksuar politike, ndonëse ai vlerësohet si pjesë e “grupit të Llapit” brenda LDK-së. Ndoshta për shkak të prejardhjes së tij. Mirëpo, në të kaluarën ai asnjëherë nuk ka reflektuar identifikim të qartë partiak.

Ndoshta, për këtë nuk ka pasur kohë, pasi që ka qenë i zënë me biznesin, investimet, tenderët, angazhimet humanitare... Pas tërë kësaj karriere është e qartë pse kërkon vend brenda strukturave të pushtetit.

“Bumi ekonomik” ndodhi në partinë Aleanca Kosova e Re. Jo për shkak të karrierës biznesore të kryetarit të saj, por nga ardhjet që ia siguroi grupi E-15. Kur analizohet struktura e tij, ai mund të quhet edhe grupi i “Riinvest”-it, apo i “Forumit 2015”. Por, kjo është më pak e rëndësishme.

Ndoshta, befasia vjen nga fakti se grupit i prin profesori Muhamet Mustafa, i cili tani ka vendosur të hyjë në politikë. Ai, në periudhën e pasluftës, ka pasur mjaft oferta, por nuk ka pranuar të jetë pjesë e ndonjë strukture politike, ndonëse me angazhimet profesionale, vetëm, apo me ekipin nga “Riinvest”-i ka ndihmuar partitë, qeverinë, apo institucione të tjera të pushtetit.

Ndërkaq, instituti si ide e tij u themelua në kohët më të rënda për Kosovën, diku nga mesi i viteve të ’90 të shekullit të kaluar. Ai nuk e parë të arsyeshme që të respektojë modën e asaj kohe, përkatësisht të inkuadrohet në LDK, por përmes institutit ka ndikuar që opinioni i brendshëm, apo i jashtëm, të ketë fakte për represionin ekonomik dhe shkatërrimin e plaçkitjet që Kosovës ia bënte pushteti i Serbisë.

E kaluara politike e profesorit, i cili në rini ishte edhe gazetar, mund të lidhet vetëm me postin ministror në qeverinë reformiste të Ante Markoviqit, e cila bëri përpjekjet e fundit për ruajtjen e ish-Jugosllavisë, por që u rrënua pasi një “puçi financiar” të Milosheviqit. Edhe atëherë emri i tij ndërlidhet vetëm me angazhimet ekonomike, e jo edhe me problemet politike që ishin mjaft të rënda dhe të rrezikshme.

Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës në listë i ka disa nga biznesmenët më në zë të Rrafshit të Dukagjinit: Ramiz Kelemndin dhe Shkëlzen Jusajn. I pari nuk ka qenë aktiv në politikë, por gjithmonë ishte pranë Ramushit. Është fakt i pamohueshëm se ai është njëri ndër tregtarët më të mëdhenj që ka Kosova.

“Elkos Group”, kompani e shtrirë në tërë Kosovën dhe me ambicie që të depërtojë thellë edhe në Shqipëri, me 235 milionë euro ka mundësi që sivjet të jetë ndër kompanitë me qarkullim më të madh në Kosovë.

Pa marrë parasysh fjalët e shumta për kontradiktat e tij dhe të biznesit që ka, kjo nuk ishte pengesë që Ramiz Kelemendit pas luftës të ketë një rritje shumë të shpejtë të pasurisë. Shpenzoi 9.2 milionë euro për të blerë 700 hektarë tokë e objekte të ndryshme nga AKM-ja dhe në mënyrë të drejtpërdrejtë për të punojnë 1.230 veta.

Jusaj njihet si boss i tregtisë me karburante. Pikat e shitjes i ka të shtrira në tërë Kosovën, ndërsa kompania e tij “Petrol Company” ishte e lidhur edhe me disa tenderë të Aeroportit Ndërkombëtar të Prishtinës.

As lëvizja “Vetëvendosje” nuk e ka listën e varfër me profile nga ekonomia. Por, befasia erdhi me angazhimin e Nazmi Mikullovcit, drejtorit të dikurshëm të ish-kombinatit “Trepça”. Këtë post ai e ushtroi në dy momente kyç.

Momenti i parë ishte në kohën e zhvillimeve të bujshme politike, ato pas vitit 1981. E mori këtë detyrë kur popullata në mënyrë bindëse e kishte pranuar parullën “Trepça punon, Beogradi ndërton”.

Ishte përgjegjësi që në këto rrethana të udhëhiqet me kombinatin që nxirrte edhe ari. Mikullovci u shtrëngua të tërhiqej pas një vjedhjeje spektakulare që ndodhi në këtë kombinat, por ai asnjëherë nuk ka qenë i fajësuar për këtë zhvillim.

Pasardhësi i tij në Mitrovicë e më gjerë do të mbahej mend vetëm me rrethojat që kishte ngritur rreth uzinave, por që kishte lënë anash investimet filluara në miniera dhe në kapacitete përpunuese.

Për herë të dytë, ndonëse në moshë, në vitet e para të pasluftës e lë Francën, ku ishte si refugjat dhe kthehet me ftesë nga strukturat e atëhershme. Në Mitrovicë gjen shtypshkronjën e djegur, nga e cila kishte mbijetuar pas dëbimit nga “Trepça”, por edhe postin e drejtorit.

Listë të begatshme me ekonomistë dhe me njerëz nga biznesi ka edhe FER-i, ku pos hulumtuesit dhe analistit Shpend Ahmeti është edhe Linda Shala, Genc Bashota...

Pa pasur pretendime që të radhisim të gjithë ekonomistët dhe biznesmenët që gjinden nëpër listat zgjedhore të partive politike, megjithatë duhet thënë se kësaj here oferta e tyre me këto profile është shumë më e pasur. Ka shans që përbërja e Kuvendit të ardhshëm të jetë më e “pasur” se ato të kaluarat.