Kemi mbërritur në shekullin XXI dhe ende nuk kemi parë që një shtet demokratik të jetë ndalur së gdhenduri vetveten apo që të jetë i vetëkënaqur me të arriturat e tij, duke ditur se edhe vendet me traditë më të gjatë shtetërore dhe me një demokraci shumëshekullore nuk janë kënaqur me vetveten dhe me të arriturat e tyre.

Në rajonin e Ballkanit, respektivisht në shtetin e mbikëqyrur të Kosovës, gjërat ecin në të kundërtën, e ata janë të vetëkënaqur, gdhendja për ta është një term i huaj, ata nuk kanë nevojë për progres dhe arritje drejt cakut, sepse ata jetojnë brenda vizionit të tyre të ngushtë apo edhe sydjallëzisë totale.

Ngopja më ëndrra dhe shëtitja rrugës së marrëzisë dhe retorikës boshe jo vetëm se e rrënon themelin e vënë në jetë të shtetit të mbikëqyrur të Kosovës, por edhe e frenon rrugën e ndërtimit dhe të konsolidimit si shtet demokratik, me synim të qartë integrimin në familjen evropiane.

Një popull që është i kënaqur me vetveten dhe arritjet e tij, ai ose ka rënë në gjumë të thellë ose ka mbetur në rrugët e vetmuara të vetëkënaqjes dhe egoizmit rrënues.

Gjithashtu, një shtet që nuk mendon të gdhend trupin e tij dhe sistemin e tij politik dhe shtetëror, ai ose jeton jashtë kësaj ndërtese ose mëton ta bëjë atë „monument“ të bukurisë së jashtme dhe kozmetikës së përkohshme të procesit të ecjes së tij në kohë. Gdhendja e shtetit nuk është një proces që ka një fillim dhe një mbarim. Po të ishte kështu, ai nuk do të prekte fare dinamizmin e kohës dhe ndryshimeve që vijnë shekuj pas shekujve, por ai është një proces i vazhdueshëm dhe permanent, duke ecur nëpër shekuj e kohëra dhe duke u transformuar çdo ditë nga pak, por ama në rrugën e progresit dhe të arritjeve kolosale. Ndërsa, heqja dorë apo largimi i shtetit nga ky funksion gdhendës do të thoshte një dhjamosje dhe ecje pa vizion drejt së ardhmes, pastaj një rrëshqitje në gjoja vetëperfeksionizëm të rrejshëm dhe drejt një filozofie rrënuese për kombin në proceset e tij.

Duke ditur se shteti duhet gdhendur dhe atë gdhendje duhet ta bëjnë politikanët dhe lidershipi, ashtu siç ndodh në të gjitha vendet e përparuara dhe demokratike, në vendin tonë, “politikanët” apo “lidershipi” tmerrësisht janë të lumtur me vetveten dhe me retorikën e tyre boshe. Kjo, zaten, i ka futur në një rrugë të errët të një marrëzie totale dhe poshtërimi të thellë ndaj vetvetes, popullit dhe të ardhmes së tij. Është domosdoshmëri e madhe që një shtet që aspiron të hyjë në oborrin e kombeve demokratike dhe të ecën në rrugën e progresit dhe modernitetit, duhet të gdhendet gjatë gjithë kohës, përndryshe ai do të fillojë të ngjitet në malin politik, por nuk do të arrijë të dalë dhe të gjejë rrugën e ardhmërisë së sigurt të tij. Të gjitha shtetet që kanë një eksperiencë fëmijërore të demokracisë dhe traditës shtetërore arrijnë të hyjnë në malin politik, por diskutabile është dhe ka qenë gjatë gjithë kohës së historisë së shteteve se a do të mund të arrijnë të hapin një rrugë të re duke kapërcyer sfidat e ndryshme dhe kështu të dalin nga ky mal me një eksperiencë të shquar, pastaj të veshur me vullnet, mençuri dhe vizionin e qartë për të ardhmen.

Nuk mendoj se shteti i mbikëqyrur i Kosovës, tani, në këto procese, është duke ecur në një trend të pakthyeshëm drejt lirisë së plotë dhe demokracisë së shtetit juridik dhe evropian. Kjo ndodh si rezultat i dashurisë napoleoniane dhe ngatërrimit të pushtetit dhe madhështisë së rrejshme. Siç mësohet nga historia politike, edhe Napoleoni ishte nisur nga “dashuria ama jo dashuria e vërtetë dhe e pastër por nga dashuria instiktive” për pushtet por që përfundoi nga pushteti në humnerë dhe diktaturë rrënuese për njerëzimin. Ai shpesh përsëriste frazën e fryrë të madhështisë së rrejshme “I love poker”. Këtë po e vazhdojnë politikanët “modernë”, por me një kozmetikë më vezulluese që i shkon dyfytyrësisë së pushtetarëve. Prandaj, me apo pa agjendë politike dhe diplomatike, Kosova mbetet ende një vend larg idealit evropian, të një shteti demokratik, juridik dhe me një pasqyrë të kthjellët para bashkësisë ndërkombëtare.

Sidoqoftë, është tepër e çuditshme se si sot populli shqiptar, respektivisht shteti i mbikëqyrur i Kosovës, po i dhjamos disa të këqija ekzistuese me të këqija vdekjeprurëse otomane dhe islamike. Kjo jo që nuk i ka pasur ato edhe më herët (shih kohën e infeksionit otoman), por që tani ato janë dyfishuar duke ardhur edhe një rrymë egërsisht e tmerrshme që po e helmon një pjesë të popullit me këtë lloj ideologjie rrënuese.

Kështu që, nëse dy të këqija kombinohen tek një komb, shembja e ndërtesës së tij është e numëruar në sekonda, dhe këtë po e bëjnë disa që kanë filluar të “zhvendosin” në mënyrë iluzive gjeografinë, duke sjellë një lloj ideologjie dhe doktrine shkatërrimtare për vendin dhe ardhmërinë e tij drejt procesit të integrimit në strukturat euroatlantike. Por, një gjë e tillë është e pamundur duke ditur se Kosova është zemër e Evropës. Iluzioni dhe ëndrrat e tyre që tani janë të shuara dhe të parealizuara. Ndërkaq, një gjë është e ditur se, këta, për një “specialitet të helmuar ideologjik otoman”, mohuan të drejtën e tyre të lindur - shqiptar dhe me një kulturë të lartë civilizuese.

Me një fjalë, koha është mundësia më madhe që i ofrohet kombeve dhe popujve. Nëse ata nuk arrijnë ta kapin atë për dore dhe të ecin në dinamikën e saj, më kurrë nuk do arrijnë të kapin mundësin e sotme për një transformim të thellë dhe ardhmëri të sigurt, por do të mbesin gjithnjë në mes të baticave dhe zbaticave të kohës dhe kurrë jashtë këtyre dy dhëmbëve të kohës.

Duhet nënvizuar edhe këtë gjithashtu se askush nuk mund të gëzojë respekt për gjërat që në fakt nuk i ka bërë. Po ashtu, sikur truri të kapte pushtetin jo nga dashuria për të, por nga e mira e përgjithshme aristoteliane dhe nga vullneti i mirë të largonte vendin nga rrugët qorre dhe deformimet e brendshme të identitetit dhe kulturës së kombit shqiptar, atëherë ardhmëria e tij do të ishte e garantuar. Por, si duket, ata po mendojnë se ngjitja në maje të shtetit do t'i bëjë të zgjuar, të pasur, imponues ndaj të tjerëve, kryelartë, etj., etj. Megjithatë, është tepër e arsyeshme që, nëse një komb dëshiron të lulëzojë, atë duhet udhëhequr jo nga dashuria për pushtet, por si politikanë dhe si liderë shtetërorë që pushtetin e konsiderojnë vegël për t'i shërbyer nga e mira e përgjithshme popullit, e jo për ta sunduar apo nënshtruar dhe humbur respektin ndaj vetvetes dhe kombit. Apo, siç do të thoshte shkrimtari dhe politikani i njohur çek Vaclav Havel: “Pa liri, vetërespekt, dhe qytetarë autonomë, nuk mund të ketë kombe të lira dhe të pavarura. Pa paqe të brendshme, që do të thotë, paqe në mesin e qytetarëve si dhe në mes të qytetarëve dhe shtetit, nuk mund të ketë garanci për paqe të jashtme”.

(Autori është njohës i marrëdhënieve ndërkombëtare)