Nju-Delhi. Në Delhi, veturat rrallë ndodh të jenë më të shpejta se këmbësorët. Që nga marrja hov e ekonomisë së vendit më 1991, ato kanë mbushur rrugët dhe trotuaret në atë masë sa shoferët po vozisin gjithnjë e më ngadalë, mesatarisht 18km/h. Për këtë arsye, KS Mehra, prefekti i Nju-Delhit, më 7 dhjetor ka propozuar të krijohet një taksë urbane, sikur në Londër apo në Singapor, për të liruar kryeqytetin.

Edhe pse komuna përfundimisht e ka kundërshtuar, të paktën për këtë vit, kjo është hera e parë që autoritetet merren me problemin e trafikut, ndërkohë që deri më tani kanë qenë kryekëput të përqendruar në ndërtimin e rrugëve dhe të urave. Masa parasheh që shoferët të paguajnë 1 deri 3 euro në ditë, varësisht prej madhësisë së automjtetit, për të qarkulluar në zonat me komunikacion më të dendur. “Taksa do ta zvogëlojë trafikun dhe do të inkurajojë banorët të përdorin transportin publik”, shpjegon z. Mehra.

Para njëzet vjetësh në Indi nuk ekzistonte problemi i qarkullimit: duhej pritur mesatarisht shtatë vjet për të marrë lejen për të blerë njërën prej tri modeleve të veturave që ishin në dispozicion në vend. Tani, më shumë se një milion vetura shiten çdo vit dhe afër 800 të reja futen çdo ditë në komunikacionin e kryeqytetit. Problemi me qarkullimin e lirë ua ka vështirësuar jetën 15 milionë banorëve. Gjatë Lojërave të Komonuelthit, më 2010, autoritetet janë detyruar të rezervojnë korridore për transportin e atletëve në mënyrë që ata të arrinin me kohë në garat e tyre.

Udhëtimi me veturë mund të jetë aq i gjatë sa që një ndërmarrje ka shfaqur idenë që shoferëve t’u propozojë që pjesën e pasme të veturës ta shndërrojnë në dhomë të vogël, në të cilën do të kishte televizorë me ekran të hollë, një dollap për uiski dhe një zyrë të palodhshme, në mënyrë që ta humbin kohën gjatë tollovisë në trafik. Delhi megjithatë është një qytet i bërë për trafik veturash, me rrugë të gjera, që përbëjnë pjesën e re të kryeqytetit, e rregulluar nga britanikët në fillim të shekullit XX. Mirëpo, që nga rritja e numrit të automjeteve në trafik, sheshet janë bërë po aq të rrezikshme sa ta kalosh një autostradë: afro 1.000 këmbësorë vdesin çdo vit.

Nuk është vetëm rritja e numrit të automjeteve ajo që po shkakton tollovi. Delhi ka vetëm 80 vetura për 1.000 banorë (700 në Romë apo 400 në Stokholm). “Shoferët vozitin pa u ndëshkuar fare. Janë 4.500 policë për 30.000 kilometra rrugë dhe shumica prej tyre vetëm e drejtojnë trafikun”, thotë Rohit Baluja, kryetari i Institutit për shkeljet në trafik në Indi (IPRI).

Disa shoferë nuk hezitojnë të ecin prapa ose të dalin në drejtimin e kundërt vetëm për t’i rënë më shkurt. Sipas llogaritjeve të IPRI-t, çdo ditë në Delhi bëhen 146 milionë shkelje të rregullave të komunikaciont. Llojllojshmëria e mënyrave të transportit nuk e bën më të lehtë qarkullimin në trafik. Veturat e zakonshme duhet të futen me shkathtësi ndërmjet karrocave me motor ose pedale, por edhe t’u shmangen deveve dhe elefantëve, të cilët janë të shumtë në sezonin e dasmave. Komuna regjistron më shumë se tridhjetë lloje të veturave, duke përfshirë këtu edhe ato që ajo i fut në kategorinë “të panjohura”.

Tollovia në trafik ka rënduar edhe ndotjen atmosferike, edhe pse automjetet në të kontribuojnë me vetëm 7%, sipas një hulumtimi të publikuar në janar nga Ministria indiane e Ambientit. Më në fund, meqë në Indi e kanë shumë për qejf t’i bien borisë, sidomos gjatë parakalimit, ndotja akustike po i shqetëson autoritetet deri në atë masë sa që kanë paraparë ndërtimin e pengesave akustike përreth spitaleve dhe shkollave.

Një taksë urbane a do t’ua mbushë mendjen banorëve të Nju-Delhit të mos i përdorin veturat e tyre? “Kjo masë nuk do të funksionojë, sepse rrjeti i transportit publik nuk është i zhvilluar mjaftueshëm”, vlerëson z. Baluja, i cili përmend edhe të metat në fushën e drejtimit të komunikacionit. Kryeqyteti indian është një prej qyteteve të rralla në botë që nuk ka një qendër për menaxhimin e menjëhershëm të trafikut. Po ashtu, edhe masa të tjera po shqyrtohen, sikur krijimi i parkingjeve apo edhe ndalimi i veturave në zona tregtare. (Le Monde)