Presidenti dhe zgjedhje të reja në pranverë? Analistët tregojnë çfarë fshihet pas paralajmërimeve të Kurtit

Paralajmërimet e kryeministrit në detyrë, Albin Kurti për zgjedhje të reja në pranverë, në rast të bllokimit të zgjedhjes së presidentit, po interpretohen nga analistët politikë si një strategji presioni ndaj opozitës dhe jo si një synim real për ta çuar vendin sërish në zgjedhje.

Donika Emini, nga Grupi Këshillëdhënës në Evropë për Politika të Ballkanit, thotë se deklaratat e Kurtit duhet interpretuar në funksion të balancave parlamentare dhe interesave politike aktuale.

“Paralajmërimet e Kurtit për zgjedhje të tjera në pranverë, në rast se bllokohet zgjedhja e presidentit, duhet interpretuar më shumë si një strategji politike dhe një formë presioni ndaj opozitës, sesa si një synim real për ta çuar vendin sërish në zgjedhje”, shprehet Emini për Telegrafin.

Ajo thekson se Kurti është i vetëdijshëm për kufizimet numerike në Kuvend.

“Ai e di se, edhe pse ka një shumicë të qëndrueshme për formimin e qeverisë, nuk mund të garantojë kuorumin prej 80 deputetësh për zgjedhjen e presidentit pa bashkëpunimin e opozitës”, thekson ajo.

Sipas Eminit, mënyra sesi Kurti e ka adresuar këtë çështje tregon qartë natyrën pragmatike të qasjes së tij.

“Në fjalimin e tij të fitores, Kurti e adresoi këtë çështje me maturi, duke mos kërkuar bashkëpunim të përgjithshëm politik, por duke e lidhur çdo koordinim vetëm me rastet kur është i nevojshëm kuorumi dhe vota e opozitës. Kjo nuk ishte thirrje për bashkëpunim, por një qasje numerike dhe pragmatike”, vlerëson Emini.

Ajo rikujton se paralajmërime të tilla nuk janë të reja dhe janë përdorur edhe më herët si mjet politik.

“Kurti ka përmendur edhe më herët zgjedhje në dhjetor ose në pranverë, duke i dërguar opozitës mesazhin se mosvotimi për presidentin nuk është një strategji efektive”, shprehet ajo.

Emini sjell si shembull edhe situatën pas zgjedhjeve të shkurtit 2025.

“Një situatë e ngjashme u pa gjatë bllokadës pas zgjedhjeve të shkurtit 2025, e cila në fund i kushtoi më shumë opozitës sesa qeverisë. Paralajmërimi i Kurtit sinjalizon se një skenar i tillë mund të përsëritet”, thekson ajo.

Sipas saj, edhe konteksti rajonal tregon se zgjedhjet e shpeshta shpesh përdoren si instrument për dobësimin e opozitës.

“Në rajon, liderë me pozitë të fortë politike shpesh kanë organizuar zgjedhje të njëpasnjëshme për të dobësuar opozitën. Në këtë kontekst, paralajmërimi i Kurtit nuk është i rastësishëm”, deklaroi Emini.

Ajo shton se opozita aktualisht ndodhet në një pozicion të pafavorshëm.

“PDK-ja është ende në fazë tranzicioni me udhëheqje të re, ndërsa LDK po përjeton ndryshime të brendshme dhe ka pak kohë për rikalibrim politik. Zgjedhje të reja në këtë moment do të ishin shumë më të dëmshme për opozitën sesa për qeverinë”, vlerëson ajo.

Çështja e presidentit, Kurti: Ekziston mundësia jo vetëm teorike, por edhe praktike që të shkojmë sërish në zgjedhje

Emini paralajmëron se vazhdimi i bllokimit institucional do të kishte kosto politike.

“Vazhdimi i bllokimit të zgjedhjes së presidentit do të zemëronte elektoratin dhe Kurti e di se pakënaqësia e publikut do të kanalizohej kryesisht kundër opozitës”, thotë ajo.

Ajo përmend edhe sinjale për një koordinim institucional mes Kurtit dhe presidentes Osmani.

“Ekzistojnë sinjale për një afrim pragmatik mes Kurtit dhe presidentes Osmani. Të dy kanë treguar se, pavarësisht dallimeve politike, kanë një interes të përbashkët për funksionimin institucional të Kosovës”, shprehet Emini, duke shtuar se kjo e vështirëson më tej justifikimin e një bllokade të re nga opozita.

Në fund, Emini thekson se paralajmërimi i Kurtit është i kalkuluar politikisht.

“Më shumë sesa paralajmërim për zgjedhje të shpeshta, kjo është një lëvizje e kalkuluar politike. Kurti e di se zgjedhjet e shpeshta mund të krijonin pakënaqësi edhe ndaj tij, por në këtë fazë opozita ka shumë më tepër për të humbur. Për pasojë, bllokimi i procesit të zgjedhjes së presidentit nuk do të ishte një strategji efektive dhe ka shumë gjasa të dështojë dhe krijoje kriza te panevojshme politike”, përfundon ajo.

Ndërkohë, njohësi i çështjeve politike Dritëro Arifi, gjithashtu e sheh paralajmërimin e Kurtit si një mesazh të qartë politik, të ndërtuar mbi disa qëllime.

“Me këtë paralajmërim, Kurti po e paketon idenë e një presidenti apo presidenteje që duhet të jetë nën komandën e tij 100 për qind, pavarësisht se kush do të jetë kandidati”, thotë Arifi.

Sipas tij, mesazhi drejtuar opozitës është i drejtpërdrejtë.

“Këdo që Kurti e propozon për president, opozita duhet të qëndrojë në sallë dhe të sigurojë kuorumin, përndryshe shkohet në zgjedhje, ku fitorja mund të jetë edhe më e madhe për Vetëvendosjen”, shprehet Arifi.

Ai nuk përjashton as mundësinë që zgjedhjet e jashtëzakonshme të përdoren si instrument për shmangie të obligimeve ndërkombëtare.

“Si probabilitet më i vogël, zgjedhjet mund të jenë të qëllimshme për t’ju ikur obligimeve të marrëveshjeve ndërkombëtare, duke e shtyrë procesin deri në shtator”, thekson Arifi, duke shtuar se kjo varet nga rrethanat e brendshme dhe të jashtme politike.

Të dy analistët vlerësojnë se paralajmërimet për zgjedhje nuk janë rastësore, por pjesë e një kalkulimi politik, ku opozita aktualisht ka më shumë për të humbur sesa qeveria.

Ndryshe, kryeministri në detyrë, Albin Kurti ka deklaruar se ekziston mundësia jo vetëm teorike, por edhe praktike që Kosova të shkojë prapë në zgjedhje, në rast se nuk arrijnë ta zgjedhin presidentin e ri.

“Nëse nuk arrijmë ta zgjedhim presidentin, ose ta rizgjedhim presidenten, e afati i fundit për këtë gjë është 4 marsi, nëse nuk e kemi të kaluar paraprakisht buxhetin për vitin 2026, ne as nuk mund të mbajmë zgjedhje të reja. Se natyrisht ekziston mundësia, jo vetëm teorike, por edhe praktike, që ne të shkojmë prapë në zgjedhje, në rast se nuk arrijmë ta rizgjedhim presidenten. Por në një situatë të tillë duhet të jemi të gatshëm, pikërisht duke e pasur buxhetin e votuar. Prandaj unë po them, nuk është e shëndetshme të flasim për hapin e katërt pa i trajtuar mirë dhe kaluar këta tre të parët”, ishte shprehur Kurti.