OKB-ja rivendos sanksionet ekonomike dhe ushtarake ndaj Iranit pas një dekade

OKB-ja ka rikthyer sanksionet ndaj Iranit, 10 vjet pas marrëveshjes historike bërthamore, për shkak të mosbashkëpunimit.

Sanksionet gjithëpërfshirëse ekonomike dhe ushtarake të OKB-së janë rivendosur ndaj Iranit 10 vjet pasi ato u hoqën në një marrëveshje të rëndësishme ndërkombëtare mbi programin e tij bërthamor.

Masat e reja hynë në fuqi pasi tre partnerët evropianë të marrëveshjes , Mbretëria e Bashkuar, Franca dhe Gjermania aktivizuan të ashtuquajturin mekanizëm "snapback", duke akuzuar Iranin për "përshkallëzim të vazhdueshëm bërthamor" dhe mungesë bashkëpunimi. Irani pezulloi inspektimet e objekteve të tij bërthamore, një detyrim ligjor sipas kushteve të marrëveshjes së vitit 2015 pasi Izraeli dhe SHBA-të bombarduan disa nga vendet e tij bërthamore dhe bazat ushtarake në qershor.

Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, këmbënguli javën e kaluar se vendi nuk kishte ndërmend të zhvillonte armë bërthamore.

Rivendosja e sanksioneve  të cilën Pezeshkian e përshkroi si "të padrejtë, dhe të paligjshme"  është goditja e fundit ndaj një marrëveshjeje që u shpall si një pikë kthese në marrëdhëniet perëndimore me republikën e izoluar islamike prej kohësh kur u arrit për herë të parë.

Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit (JCPOA) vendos kufizime mbi instalimet bërthamore të Iranit, rezervat e tij të uraniumit të pasuruar dhe sasinë e kërkimit dhe zhvillimit që mund të ndërmarrë. Ai synon t'i lejojë Iranit të zhvillojë infrastrukturën e tij të energjisë bërthamore pa u larguar drejt prodhimit të armëve bërthamore. Por Irani rriti aktivitetin e tij të ndaluar bërthamor pasi Donald Trump tërhoqi SHBA-në nga marrëveshja gjatë mandatit të tij të parë si president në vitin 2016.

Ai e ka kritikuar vazhdimisht marrëveshjen, të negociuar nën paraardhësin e tij Barack Obama, si të gabuar, duke u zotuar të negociojë kushte më të mira.

 Bombardimi i objekteve bërthamore nga SHBA-të dhe Izraeli në qershor kishte për qëllim të përmbyste një pjesë të progresit bërthamor të Iranit, si dhe ta ndëshkonte atë për armatosjen e përfaqësuesve rajonalë që kanë sulmuar vazhdimisht Izraelin./rtk