Danubi në thatësirë, Hungaria përgatitet për kufizime energjie
Hungaria po përgatitet për masa të jashtëzakonshme në furnizimin me energji elektrike, pasi niveli rekord i ulët i ujit në lumin Danub ka detyruar mbylljen e plotë të centralit të vetëm bërthamor të vendit.
Centrali Paks, me kapacitet dy gigavatë, i cili siguron deri në 40% të energjisë elektrike të Hungarisë, përdor ujin e Danubit për ftohje dhe nuk ka një burim alternativ furnizimi me ujë.
“Kemi përpara pesë ditët më kritike”, deklaroi kryeministri hungarez Péter Magyar në një videomesazh të dielën. “Nga nesër, centrali bërthamor Paks do të ndalojë prodhimin e energjisë pikërisht në ditët kur temperaturat pritet të arrijnë 40 gradë Celsius. Sistemi ynë energjetik, shërbimet publike dhe të gjithë ne do të përballemi me një presion të jashtëzakonshëm”.
Qeveria hungareze ka miratuar një dekret që i lejon të reduktojë furnizimin me energji për konsumatorët më të mëdhenj industrialë nëse rrjeti elektrik përballet me mbingarkesë të rrezikshme. Megjithatë, Magyar tha se masa të tilla do të ndërmerren vetëm si “zgjidhje e fundit”.
Një grup emergjence pritet të vendosë nëse do të aplikohen kufizime të detyrueshme të konsumit për përdoruesit e mëdhenj industrialë. Operatori i centralit Paks ka bërë të ditur se po përgatitet për një mbyllje të kontrolluar të reaktorit të fundit funksional.
Kryeministri siguroi se mbyllja e kontrolluar nuk paraqet rrezik për sigurinë.
Për të kursyer energji, autoritetet kanë ndërmarrë disa masa, përfshirë pezullimin e transportit hekurudhor të mallrave gjatë orëve të pikut, uljen e shpejtësisë së trenave për të reduktuar konsumin dhe fikjen e ndriçimeve dekorative në ndërtesat publike.
Magyar u ka kërkuar bizneseve dhe familjeve të kufizojnë përdorimin e energjisë elektrike, duke reduktuar përdorimin e kondicionerëve dhe karikimin e automjeteve elektrike, veçanërisht në mbrëmje, kur rrjeti përballet me presionin më të madh.
Hungaria ka instaluar rreth 8 gigavat kapacitet energjie diellore vitet e fundit, çka e ka ndihmuar vendin të përballojë ndërprerjen graduale të reaktorit të Paks. Gjatë ditës, energjia diellore ka mbuluar deri në 80% të konsumit kombëtar.
Megjithatë, pas perëndimit të diellit, Budapesti është detyruar të aktivizojë të gjitha centralet me lëndë djegëse fosile dhe të rrisë importet e energjisë nga tregu rajonal, i cili gjithashtu po përballet me vështirësi.
Edhe vende të tjera janë përballur me probleme të ngjashme gjatë verës jashtëzakonisht të thatë. Centrali bërthamor Cernavodë në Rumani, i cili gjithashtu përdor Danubin për ftohje, po përballet me mundësinë e një mbylljeje të kontrolluar për shkak të rënies së nivelit të ujit.
Ndërkohë, në lumin Rajn në Gjermani, temperaturat ekstreme dhe thatësira kanë ulur nivelin e ujit në pikën më të ulët të tetë viteve të fundit, duke penguar një nga korridoret më të rëndësishme tregtare të vendit dhe duke detyruar disa prodhues të reduktojnë aktivitetin.
Ekonomia hungareze pritet të preket nga kombinimi i vapës ekstreme, thatësirës dhe mungesës së energjisë. Kompanitë mund të ndalojnë prodhimin, bujqësia pritet të ketë rezultate shumë të dobëta, ndërsa importet e shtrenjta të energjisë mund të rrisin inflacionin.
Deficiti buxhetor i Hungarisë, i cili pritej të arrinte rreth 8% të Prodhimit të Brendshëm Bruto edhe para masave emergjente dhe krizës së thatësirës, mund të përkeqësohet më tej nga pasojat e motit ekstrem.
Monedha hungareze forinta ka humbur vlerë dhe në fund të javës ra në nivelin më të ulët të tre muajve ndaj euros.