Anemia dhe demenca: Studimi zbulon lidhje të fortë me rrezikun për Alzheimer

Anemia, një gjendje e zakonshme e gjakut e karakterizuar nga mungesa e qelizave të shëndetshme të kuqe, mund të ketë pasoja më serioze sesa mendohej më parë. Një studim i ri sugjeron se ajo mund të lidhet me rritjen e rrezikut për zhvillimin e demencës, përfshirë sëmundjen e Alzheimerit.

Sipas studimit të publikuar në “JAMA Network Open”, studiuesit analizuan të dhëna nga mbi 2,200 të rritur dhe zbuluan se personat me anemi kishin nivele më të larta biomarkerësh në gjak që lidhen me Alzheimerin.

Me kalimin e kohës, këta individë rezultuan gjithashtu me rrezik më të lartë për zhvillimin e demencës.

Studimi u bazua në pjesëmarrës të moshës mbi 60 vjeç nga një projekt i madh suedez mbi plakjen dhe kujdesin shëndetësor.

Në fillim, asnjë prej tyre nuk kishte demencë. Nga gjithsej 2,282 persona të analizuar, rreth 8.7% kishin anemi. Këta pjesëmarrës ishin më shpesh meshkuj, më të moshuar, me më shumë sëmundje kronike dhe me nivel më të ulët arsimor.

Anemia u vlerësua përmes niveleve të hemoglobinës – një proteinë në qelizat e kuqe të gjakut që transporton oksigjenin në trup. Nivelet e ulëta të hemoglobinës u lidhën me rritje të biomarkerëve të Alzheimerit në gjak.

Gjatë një periudhe ndjekjeje që zgjati mesatarisht mbi 9 vite (deri në 16 vite për disa pjesëmarrës), rreth 15.9% e tyre zhvilluan demencë.

Analiza tregoi se personat me anemi kishin rreth 66% më shumë gjasa të zhvillonin demencë krahasuar me ata me nivele normale hemoglobine.

Një gjetje interesante ishte se rreziku më i lartë u vu re tek individët që kishin njëkohësisht anemi dhe nivele të larta të biomarkerëve të Alzheimerit. Në të kundërt, ata me nivele normale hemoglobine dhe biomarkerë të ulët kishin rrezikun më të ulët.

Megjithatë, studimi vuri në dukje se kjo lidhje nuk ishte e njëjtë për të gjithë. Tek individët që mbartnin një variant gjenetik të njohur për rritjen e rrezikut të Alzheimerit (APOE-ε4), anemia nuk u lidh me rritje shtesë të rrezikut.

Sa i përket dallimeve gjinore, studiuesit vunë re se lidhja midis hemoglobinës dhe rrezikut për demencë ishte më e theksuar tek meshkujt sesa tek femrat, megjithëse këto rezultate kërkojnë interpretim të kujdesshëm.

Një biomarker i veçantë, i quajtur NfL, i cili lidhet me dëmtimin e qelizave nervore, u dallua si faktor i rëndësishëm. Kur kombinohej me aneminë, rreziku për demencë rritej edhe më shumë.

Ekspertët theksojnë se ky studim sjell njohuri të reja mbi lidhjen midis anemisë dhe demencës, duke treguar se analiza e biomarkerëve të gjakut mund të ndihmojë në identifikimin më të hershëm të personave në rrezik më të lartë. /Gazeta Shneta