Studim: Shkrimi i dorës mund të jetë tregues i hershëm i rënies kognitive

Shkrimi i dorës mund të shërbejë si një tregues i hershëm i plakjes së trurit, sipas një studimi të ri që sugjeron se ndryshimet në mënyrën e të shkruarit mund të lidhen me rënien e funksioneve njohëse te të moshuarit.

Studiues në Portugali kanë analizuar 58 të rritur të moshës 62 deri në 92 vjeç, të cilët jetonin në qendra për kujdesin e të moshuarve. Prej tyre, 38 persona kishin diagnozë të mëparshme të dëmtimit kognitiv.

Pjesëmarrësit u testuan duke përdorur stilolaps digjital dhe tablet, ku u kërkua të vizatonin vija, të kopjonin fjali dhe të shkruanin fraza të diktuara brenda një kohe të kufizuar.

Rezultatet treguan se detyrat e thjeshta nuk dallonin qartë personat me dëmtim kognitiv, ndërsa detyrat me diktim zbuluan dallime të rëndësishme.

Të moshuarit me probleme njohëse fillonin më ngadalë shkrimin, shkruanin me ritëm më të ulët dhe kishin lëvizje më të fragmentuara të stilolapsit, veçanërisht gjatë fjalive më të gjata dhe më komplekse.

Studiuesit theksojnë se shkrimi me diktim kërkon koordinim të disa proceseve njëkohësisht, përfshirë dëgjimin, përpunimin e gjuhës dhe kontrollin motorik, dhe pikërisht këto aftësi dobësohen me kalimin e kohës.

“Shkrimi nuk është vetëm një aktivitet motorik, por një dritare drejt trurit,” tha autorja kryesore Ana Rita Matias nga Universiteti i Évora-s në Portugali.

Sipas saj, testet e thjeshta të shkrimit me mjete digjitale mund të përdoren në të ardhmen për të monitoruar rënien njohëse në mënyrë të shpejtë dhe me kosto të ulët në vizitat mjekësore.