A është melatonina çelësi për të frenuar endometriozën?

Një studim i fundit ka treguar se ekziston një mekanizëm i mundshëm përmes të cilit melatonina, mund të pengojë rritjen e lezioneve të endometriozës, sipas “Science”.

Studiuesit analizuan efektin e melatoninës si në qeliza njerëzore të endometriozës të rritura në laborator, ashtu edhe në modele me minj.

Rezultatet treguan se melatonina ngadalëson shumimin e qelizave dhe redukton zhvillimin e lezioneve te minjtë. 

Melatonina ngadalësoi rritjen e lezioneve të endometriozës dhe bllokoi një proteinë kyçe të përhapjes qelizore.

Endometrioza është një sëmundje kronike, në të cilën, një ind i ngjashëm me shtresën e brendshme të mitrës, zhvillohet jashtë mitrës, duke formuar lezione që mund të shkaktojnë dhimbje, inflamacion dhe probleme me fertilitetin.

Si vepron melatonina?

Studiuesit identifikuan një mekanizëm veçanërisht interesant: EGFR (receptori i faktorit të rritjes epidermale), një proteinë në sipërfaqen e qelizave që transmeton sinjale që nxisin rritjen dhe ndarjen e tyre, rezultoi të ishte një nga objektivat e melatoninës.

Melatonina u lidh me receptorin EGFR dhe uli aktivizimin e tij, duke frenuar më pas një rrugë të rëndësishme sinjalizuese të qelizave, të njohur si PI3K/AKT.

PI3K/AKT është një rrugë sinjalizuese brenda qelizave, pra një mekanizëm përmes të cilit qeliza merr dhe përcjell sinjale, që ndikojnë në mënyrën se si ajo rritet, mbijeton dhe shumohet.

PI3K = phosphoinositide 3-kinase, një grup enzimash që aktivizojnë sinjale brenda qelizës.

AKT = një proteinë/enzimë që aktivizohet më tej nga PI3K dhe ndihmon në rritjen, metabolizmin dhe mbijetesën e qelizave.

Kjo rrugë lidhet me rritjen, mbijetesën dhe shumimin e qelizave.

Në të njëjtën kohë, melatonina uli “Cyclin D1” (CCND1), një proteinë që ndihmon qelizat të kalojnë nëpër ciklin qelizor dhe të ndahen.

Si rezultat, qelizat e endometriozës u shumuan më ngadalë. 

Çfarë do të thotë kjo për gratë me endometriozë?

Gjetjet janë premtuese, por nuk nënkuptojnë se melatonina është tashmë një trajtim i provuar për të zhdukur endometriozën te njerëzit.

Pjesa kryesore e këtij studimi u krye në qeliza laboratorike dhe në modele me minj.

Edhe një analizë sistematike e publikuar në vitin 2026, e cila përfshiu 11 studime paraklinike, zbuloi se melatonina mund të zvogëlojë madhësinë e lezioneve në modelet e kafshëve, por efekti nuk ishte plotësisht i qëndrueshëm dhe nevojiten studime klinike më të mëdha te gratë. 

Ka edhe të dhëna klinike për simptomat. Një provë e vitit 2013 me 40 gra raportoi ulje të dhimbjes dhe të dismenorresë me melatoninë, ndërsa një studim tjetër i publikuar në vitin 2023, me 20 mg melatoninë në mbrëmje, nuk tregoi përmirësim statistikisht të rëndësishëm të dhimbjes krahasuar me “placebo” (një substancë pa përbërës aktiv, e përdorur për krahasim).

Provat aktuale sugjerojnë se melatonina mund të ketë efekte biologjike kundër përhapjes së qelizave të endometriozës dhe mund të ndikojë në dhimbje te disa paciente, por nuk është ende e provuar si terapi, që eliminon ose shëron lezionet e endometriozës./atsh