(E plotësuar) Bisedimet me Serbinë po karakterizohen me një terr informativ, i cili po i pamundëson edhe Kuvendit të Kosovës që ta dijë se çfarë po ndodh. Në këtë proces po anashkalohen institucionet e vendit, ndërsa gjithçka është përqendruar tek disa persona.

Kështu mendon kryetari i Kuvendit të Kosovës, Jakup Krasniqi, i cili gjatë një interviste për “Zërin” i ka bërë thirrje bashkësisë ndërkombëtare që të hedhin dritë mbi të vërtetën e bisedimeve.

Po ashtu ish- zëdhënësi i UÇK-së i bën thirrje Brukselit që të mos e anashkalojë institucionin e Parlamentit atëherë kur duhet të merren vendime, sepse ai thotë se çdo rrugë tjetër sjell telashe. Kryeparlamentari Krasniqi shprehet i bindur se nëse ndryshojnë parimet e Grupit të Kontaktit për mosndryshim të kufijve, atëherë hapi i palës kosovare do të jetë bashkimi me të gjitha trojet shqiptare.

Kryeparlamentari kosovar flet edhe për ngecjen në çështjen e njohjeve. Sipas tij, përveç faktorëve të jashtëm, mosnjohja nga shumë vende është edhe pasojë e përzierjes së kompetencave në Qeveri. Ai po ashtu thotë se Kuvendi nuk kontrollohet nga qeveria, por e pranon se kryeministri Thaçi ka ndikim në legjislativ, ndonëse këtë e bën nëpërmjet Grupit Parlamentar të PDK-së.

I pari i legjislativit e lavdëron të parën e vendit, Atifete Jahjaga, ndërsa deputetët e “Vetëvendosjes” i cilëson si persona të papërvojë në institucione, por të cilët po mësohen gradualisht me këtë. Njeriu që mban pozitë të lartë në PDK thotë se kjo parti nuk po arrin ta mbajë kuvendin e rregullt, për arsye se është e zënë me pushtet, ndërsa pohon se në partitë shqiptare në Ballkan kryetari është “bos” – edhe në PDK.

Zëri: Zotëri Krasniqi, a po arrin Kuvendi i Kosovës të përmbushë agjendën e vet legjislative?

Krasniqi: Kuvendi këtë legjislaturë e ka filluar pak me vonesë dhe sigurisht që do të ketë vështirësi në përmbushjen e planit të punës, në mënyrë të veçantë sa i përket përmbushjes së planit të legjislacionit ose miratimit të ligjeve, për faktin se kemi vonesë të ligjeve nga ana e qeverisë, pasi që ajo është sponsoruesja kryesore e ligjeve në Kuvend. Sigurisht në ngathëtësinë e ligjeve ndikojnë edhe një numër bukur i madh i deputetëve të rinj, të cilët nuk janë ambientuar me punën e komisioneve...

Zëri: Deri tash në Kuvend është miratuar vetëm një ligj dhe disa të tjerë janë në procedurë. Kush e mban përgjegjësinë për këtë, Kuvendi apo Qeveria?

Krasniqi: Për ardhjen me vonesë të ligjeve në Kuvend e mban përgjegjësinë qeveria. Nëse ligjet vonohen më shumë se dy muaj e gjysmë nga koha kur vijnë në Kuvend, atëherë përgjegjësia i mbetet Kuvendit. Deri më tani jemi në kuadër të asaj që planifikohet me rregulloren e punës të Kuvendit.

Zëri: Opozita po thotë se Kuvendi plotësisht është vënë në shërbim të Qeverisë. A po arrin Kuvendi ta kontrollojë Qeverinë, apo po ndodh e kundërta?

Krasniqi: Formimi i koalicioneve bëhet për t’i shërbyer qeverisjes së vendit. Institucionet i kanë pushtetet e ndara, por interesimi i të gjitha institucioneve është që t’i shërbehet qytetarit dhe procesit në të cilin gjendet Kosova. Qeveria është sponsoruesi kryesor i ligjeve dhe në këtë aspekt ndikon shumë në punën e Kuvendit, por në shumë drejtime Kuvendi është i pavarur. Ne e kemi kryesinë e ngushtë që përbërë nga nënkryetarët dhe kemi kryesinë e zgjeruar që përbëhet nga kryetarët e grupeve parlamentare. Mund të them se as përfaqësuesit e opozitës që janë në këtë kryesi nuk mund ta mohojnë se vendimet që kemi marrë kanë qenë me konsensus të plotë me të gjithë shefat e grupeve parlamentare dhe me të gjithë anëtarët e Kryesisë. E tani, sa strukturat e Kuvendit janë të përgatitura për të bërë një kontroll më të madh të zbatimit të ligjit, kjo mendoj se është përgjegjësi e Kuvendit.

Thaçi ka ndikim në Kuvend

Zëri: Ta bëj pyetjen më të drejtpërdrejtë. A po të përzihet në punët e tua kryeministri Hashim Thaçi. A ka ai ndikim në Kuvend?

Krasniqi: Po, ka ndikim, se i ka numrat, se PDK-ja është në koalicion dhe nuk mund të themi se nuk e ka ndikimin e vet, por seancat janë publike, puna e komisioneve është publike dhe mendoj se në këtë rast Kuvendi është si institucion mjaftë i pavarur.

Zëri: Por, ka qenë ajo pauza në seancën kur është zgjedhur ish-presidenti Behgjet Pacolli, për të cilën është thënë se është bërë nga presioni?

Krasniqi: Atë e kemi kaluar, ajo ka qenë një nguti. Unë e kam shpjeguar disa herë dhe prapë po e shpjegoj. Në të dy rastet e zgjedhjes së presidentit janë zgjedhur me seanca të jashtëzakonshme. Unë e kam respektuar të drejtën e katërmbëdhjetë deputetëve për ta kërkuar seancën e jashtëzakonshme, por kam qenë dhe jam bindur se në asnjë rast nuk ka qenë nevoja të bëhet kjo.

Deputetët e “Vetëvendosjes” ishin të papërvojë

Zëri: Me përfshirjen e “Vetëvendosjes” në Kuvend ka ndryshuar pak a shumë puna nëpër komisione. Në cilin komision mendoni se ka mosmarrëveshje ndërmjet ligjvënësve në Komisionin për Punë të Jashtme, apo në atë për Mbikëqyrjen e AKI-së?

Krasniqi: Ndoshta ka konfrontime, edhe pse unë nuk marr pjesë në punën e komisioneve, por njoftohem si të gjithë të tjerët. Megjithatë, komisionet janë duke funksionuar. Sigurisht që ka mendime të kundërta në mes të anëtarëve të Komisionit dhe ajo është përgjegjësi dhe e drejtë e tyre. Nganjëherë ndoshta ka një fjalor jo aq parlamentar, por kjo ishte në fillim. Konsideroj se tani bukur shumë është konsoliduar përgjegjësia e fjalës publike të deputetëve në seancat e Kuvendit.

Zëri: Cilëve deputetë?

Krasniqi: Pak iu ka munguar përvoja e komunikimit deputetëve të “Vetëvendosjes”, por mendoj se tani kemi një stabilizim dhe normalizim të punëve, si në komisione edhe në seancat parlamentare.

Zëri: Por, deputetët e “Vetëvendosjes” janë ankuar se anëtarët e PDK-së po i pengojnë që ta bëjnë punën e tyre siç duhet?

Krasniqi: Unë nuk kam një ankesë të tillë dhe derisa nuk e kam atë nuk dua të them asgjë.

Zëri: Keni qenë pothuajse i vetmi politikan që ka reaguar ndaj zgjedhjes së Atifete Jahjagës në postin e presidentes? A jeni pishman?

Krasniqi: Jo, unë mendoj se sa i përket zgjedhjes së presidentes Jahjaga nuk kam pasur asnjë reagim dhe ajo që është thënë ka qenë dezinformim. Ju e dini që të gjitha procedurat që parashihen me ligj i kemi zbatuar dhe se me presidenten që nga fillimi kam komunikim institucional në kushte dhe rrethana krejt normale.

Zëri: Presidenca dhe Kuvendi janë në të njëjtën godinë. A takoheni me presidenten, çfarë raportesh keni me të?

Krasniqi: Jemi takuar, kemi planifikuar që të kemi takime mujore dhe do t’i vazhdojmë. Në javën e kaluar kemi pasur të takohemi, për shkak të vizitës së saj në Itali, nuk jemi takuar, por takimin do ta kemi brenda kësaj jave.

Zëri: Si të duket angazhimi politik i saj?

Krasniqi: E vërteta është se nuk është lehtë një figurë që ka një përgjegjësi, siç e ka presidentja, pa një përvojë politike të gjendet më së miri. Megjithatë, vizitat e saj në kohën e fundit kanë qenë mjaft pozitive dhe shpresoj që nga dita në ditë do ta marrë përvojën e mjaftueshme për t’i përfaqësuar dhe për t’i kryer obligimet e veta që i ka me Kushtetutë dhe me ligje.

Në qeveri përzierje kompetencash

Zëri: Po bëhen katër muaj që nuk kemi asnjë njohje. Kush mendoni se është fajtor, institucionet, bisedimet, apo lobimi i fortë i Serbisë?

Krasniqi: Ndoshta këto të gjitha janë ngapak. Ju e dini që ne nga shtatori i vitit të kaluar patëm një mosfunksionim normal të institucioneve, sidomos pas aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese për faktin se ish-presidenti Sejdiu e kishte shkelur Kushtetutën, pastaj largimi, prishja e koalicionit, shpërbërja e Kuvendit, zgjedhjet, raporti i Dick Marty, të gjitha këto shkuan në dëm të proceseve politike që duhej të zhvilloheshin në Kosovë. Me keqardhje them se këto erdhën pas një suksesi që arriti Kosova, sidomos me opinionin pozitiv të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, se pavarësia e Kosovës ishte konform të drejtës ndërkombëtare. Kjo ishte një lajm i mirë, por që pastaj u përcoll me dobësi të brendshme por edhe të jashtme. Nuk dëshiroj të fajësoj, sepse Kosovën e kanë njohur shtatëdhjetë e pesë vende, që nuk janë pak.

Si duket, këtu pak ka ndikuar edhe Rezoluta e Përgjithshme e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, e cila parasheh zhvillimin e dialogut, edhe pse ky nuk është politik, por është dialog për ngritjen e kualitetit të jetës së qytetarëve të dy vendeve. Ndoshta është edhe një lobim i fortë, nuk do të thosha vetëm i Beogradit, sepse në disa raste edhe vetë Rusia ka pasur ndikim tek disa vende të caktuara. Gjithashtu në Qeverinë e Kosovës kemi përzierje të kompetencave sa i përket komunikimit me botën e jashtme.

Zëri: Përzierje të kompetencave mes kujt?

Krasniqi: Në mes të ministrit të Jashtëm, zëvendëskryeministrit, e kemi zëvendëskryeministren e ngarkuar për bisedime, kemi Presidencën që e ka të drejtë me Kushtetutë (politikën e jashtme), kemi edhe ministren për Integrime Evropiane. Kjo ndoshta pak a shumë mund të reflektojë negativisht, edhe pse këta që merren me këtë çështje do të duhej ta dinin sa ndikojnë negativisht përzierjet e kompetencave tek vendet ku ne synojmë të kemi njohje.

Terr informativ për bisedimet

Zëri: Para disa ditëve deklaruat se BE-së iu ka ngutur për bisedime. E Kosova a i ka dhënë autogol vetes që ka hyrë në këtë proces pa kushte?

Krasniqi: Nuk do ta quaja autogol, por një gjë është e vërtetë që pak a shumë çështja e bisedimeve më tepër është kërkesë e Bashkimit Evropian sesa që është ngutje e Kosovës apo Serbisë. Rolin kryesor për zhvillimin e këtyre bisedimeve e ka pasur Brukseli. Ne si Kuvend ndoshta në afat të shpejtë, por e kemi nxjerrë një rezolutë në të cilën kemi përcaktuar çështjet të cilat nuk do të duhej të bisedohen, si për kufijtë, për sovranitetin dhe për ndarjet e brendshme të Kosovës. Për çështjet tjera mund të bisedojmë, edhe pse realisht mendoj se ne si legjislativ nuk kemi informacione të mjaftueshme për rrjedhën e këtyre bisedimeve, jemi të painformuar.

Zëri: A mund të bëni më shumë presion tek Qeveria që të kërkoni transparencë?

Krasniqi: Komisionet parlamentare duhet të bëjnë një presion më të madh që qeveria të japë informacione, kurse njerëzit që janë përgjegjës t’i dhënë ato. Aktualisht nuk kemi informacione të mjaftueshme ose kemi aq sa ka opinioni. Mendoj se përgjegjësi mjaft të madhe ka edhe Brukseli, i cili konsideroj se do të duhej të interesohej që sa i përket bisedimeve të mos ketë terr informativ, por ta ndihmojë informimin si të përfaqësuesve të qytetarëve të Kosovës edhe të opinionit publik. Brukseli ka një rol të rëndësishëm në këtë proces, prandaj ai duhet të kërkojë njerëzit përgjegjës të Kosovës që ta informojnë opinionin për nivelin e bisedimeve. Ai e ka obligim që të ndihmojë një transparencë më të madhe të këtyre bisedimeve dhe nuk duhet të ketë lidhje të shkurta dhe individuale me njerëz që i udhëheqin bisedimet. Nganjëherë këto lidhjet e shkurta mund t’i zgjasin problemet, pastaj çështja e rezultateve me bisedimet të varet vetëm nga një grup njerëzish që i udhëheqin ato. Fundi i fundit rezultati i bisedimeve duhet ta obligojë të gjithë skenën politike në Kosovë për ta realizuar marrëveshjen që do të bëhet. Pasi është kështu, unë mendoj që Brukseli duhet të ndihmojë një funksionalizim më të mirë të proceseve demokratike. Neve shpesh, si Kuvend, na thonë se duhet ta ushtrojmë pushtetin tonë, duhet ta kontrollojmë qeverinë, por në anën tjetër kur iu duhet, për shumë çështje të atyre, ata e tejkalojnë institucionin e Parlamentit.

Zëri: I përmendët lidhjet e shkurta, për kë e keni fjalën, zëvendëskryeministren Edita Tahiri?

Krasniqi: Në përgjithësi me individë të caktuar. Ne e kemi një fjalë, kur reja, ose nusja është bërë merak që nuk i është kthyer burri i saj, dhe e pyetet vjehrrin pse iu ka vonuar burri, ai i thotë se nëse vjen rrugës trup (rrugës së shkurtër), do të vonohet, e nëse vjen rrugës së gjatë do të vjen më shpejt. Do të thotë në shumë çështje, Brukseli dëshiron t’i bjerë shkurt, realisht krijon vështirësi. Po të ndiqet rruga ndoshta pak më e gjatë, konsideroj se do të ishte një sukses më i shpejtë.

Zëri: Kjo rruga më e gjatë nënkupton komunikim me legjislativin?

Krasniqi: Komunikimi me të gjitha institucionet që kanë marrë përgjegjësi nga qytetarët e Kosovës dhe kanë përgjegjësi për stabilitet dhe siguri në Kosovë.

Zëri: Tashmë janë shtuar zërat në Beograd për ndarjen e Kosovës. A e shihni këtë si presion të Serbisë, apo si deklarata për konsum të brendshëm?

Krasniqi: Ndoshta është edhe për konsum të brendshëm, por ne e dimë që para se të fillonin bisedimet e Vjenës ne kemi pasur parimet e Grupit të Kontaktit, mbi bazën e të cilave janë zhvilluar bisedimet në Vjenë dhe kemi dokumentin gjithëpërfshirës të presidentit Ahtisari për shpalljen e Kosovës si shtet të pavarur dhe sovran. Gjithçka që kemi arritur është bërë në koordinim të plotë edhe me Organizatën e Kombeve të Bashkuara, pasi që Ahtisari ishte emisar dhe përfaqësues i saj dhe nën vëzhgimin e Grupit të Kontaktit e Bashkimit Evropian. Derisa do t’iu qëndrojmë parimeve të deklaratës së Grupit të Kontaktit, e nëse ky grup vjen në përfundim se duhet t’i ndryshojnë ato, atëherë është obligim yni që të ulemi, të mendojmë dhe t’i marrim vendimet që janë konform interesit të kombit dhe të interesit të procesit në të cilin jemi.

Zëri: Si e komentoni deklaratën e presidentit serb, Tadiq, që Kosova të ndahet në mes të Serbisë dhe Shqipërisë?

Krasniqi: Ne i kemi parimet e Grupit të Kontaktit dhe atyre do t’iu qëndrojmë. Një çështje që dihet është se shqiptarët përbëjnë kombin më të copëtuar në Ballkan. Kemi hapësira ku shtatëdhjetë, tetëdhjetë dhe nëntëdhjetë për qind të qytetarëve janë shqiptarë. Nëse komuniteti ndërkombëtar i ndryshon qëndrimet e veta, atëherë sigurisht që edhe ne do të kemi çka të kërkojmë dhe çfarë vendimesh të marrim.

Zëri: Pse Kosova në këtë proces politik asnjëherë nuk e përmend çështjen e Luginës së Preshevës? Pse nuk po kërkoni të njëjtën gjë që e kërkon Beogradi?

Krasniqi: Ne kemi disa parime të Grupit të Kontaktit, kemi disa dokumente që i kemi miratuar së bashku, i kemi edhe në Kushtetutë. Gjithnjë ne nuk e kemi mohuar dhe nuk do ta mohojmë të drejtën e Serbisë për t’u interesuar për komunitetin serb në Kosovë. Por gjithashtu, edhe Serbia duhet ta dijë se ekziston një komunitet i rëndësishëm shqiptar në Serbi dhe se të drejtat të cilat duhet t’i gëzojë komuniteti serb në Kosovë, Serbia duhet të përgatit për t’i njohur edhe për shqiptarët që jetojnë në hapësirat e tyre etnike, siç është Presheva, Bujanoci dhe Medvegja.

Zëri: Z. Krasniqi, disa bashkëluftëtarë tuaj kanë hyrë edhe në grevë urie për miratimin e ligjit të luftës? Ku ka mbetur ky ligj. Pse nuk miratohet dhe çka po ndodh në të vërtetë me ish-guerilët e UÇK-së?

Krasniqi: Ne tani mund të mos e quajmë guerile. Unë kam qenë aty, kam biseduar pak me grevistët dhe më vjen keq, jo vetëm për ta, por do të më vinte keq për çdo njeri në Kosovë që për të realizuar të drejtat e tij duhet të bëjë grevë. Unë kam thënë se për mua greva e tyre është e paarsyeshme. Mendoj se asnjë institucion në Kosovë nuk ka thënë se nuk do ta miratojë ligjin. Ligji është proceduar dhe besoj shumë shpejt do të vijë në Kuvend, i cili do ta kryejë obligimin e vet ndaj kësaj kategorie, sikurse ndaj kategorive të tjera.

Zëri: Le të flasim pak për zhvillimet në PDK, ku ju mbani postin e sekretarit të përgjithshëm. Kuvendi i fundit i kësaj partie është vlerësuar si kuvend sa për ‘sy e faqe’ ose për të përmbushur obligimet ligjore, ndërsa është thënë se pas zgjedhjeve të dhjetorit do të mbahet kuvendi i mirëfilltë. Cila është arsyeja që po shtyhet kuvendi?

Krasniqi: Partitë në pozitë kanë vështirësi për organizimin e tyre për faktin se janë të angazhuar në pushtet, e duke qenë të tillë kanë pak hapësirë për t’u mbledhur dhe për të organizuar zgjedhjet në parti. E opozita ka lehtësi, sepse ka kohë më shumë që të merret me zhvillimet në radhët e veta. Ne posa kemi dalë nga zgjedhjet dhe besoj që pas stabilizimit të kësaj gjendjeje në Kosovë do të mendohet edhe për zgjedhjet e brendshme në parti.

Zëri: Ka zëra edhe brenda PDK-së që shprehen të pakënaqur me formën e vendimmarrjes në këtë parti dhe pohojnë se Hashim Thaçi sillet si “bos” i partisë?

Krasniqi: Në përgjithësi funksionimi i partive politike në Kosovë ka ngecje. Liderët janë shumë të fuqishëm dhe jo gjithherë respektohet statuti i partive politike dhe organeve që janë përgjegjëse për të marrë vendime. Ju po e shihni se edhe BE-ja sot po kërkon rrugë më të shkurta për të marrë vendime. Konsideroj se kjo është në të gjitha partitë politike shqiptare, jo vetëm në Kosovë. Shumë herë ndoshta kanë të drejtë liderët të marrin vendime, por kur t’i marrin ato, duhet të marrin edhe përgjegjësi për to.